Hoe zit het met het voeren van dagrijverlichting in Europa

Dagrijverlichting is in de EU verplicht op nieuwe typegoedgekeurde motorvoertuigen binnen de relevante voertuigcategorieën. Voor personenauto’s en lichte bestelwagens geldt deze verplichting sinds 7 februari 2011. Voor vrachtwagens en bussen geldt dit sinds augustus 2012. Voertuigen die vóór deze verplichting zijn geproduceerd, hoeven niet achteraf te worden omgebouwd.

Voor trailers, opleggers en aanhangwagens is dagrijverlichting geen verplichte lichtfunctie. Daarvoor gelden andere zichtbaarheidseisen, zoals positieverlichting, markeringslichten, richtingaanwijzers, remlichten, retroreflectoren en, afhankelijk van voertuigcategorie en afmetingen, contourmarkering.

Belangrijk om te onderscheiden: de Europese verplichting gaat over de aanwezigheid van dagrijverlichting op nieuwe voertuigtypes. Of u overdag daadwerkelijk DRL of dimlicht moet voeren tijdens het rijden, wordt bepaald door de nationale verkeersregels per land.

Voertuigcategorie	DRL verplicht?	Toelichting
Personenauto’s	Ja, bij nieuwe typegoedkeuring sinds 2011	Oudere voertuigen hoeven niet achteraf van dagrijverlichting te worden voorzien.
Lichte bestelwagens	Ja, bij nieuwe typegoedkeuring sinds 2011	Oudere voertuigen hoeven niet achteraf van dagrijverlichting te worden voorzien.
Vrachtwagens	Ja, bij nieuwe typegoedkeuring sinds augustus 2012	Geldt voor nieuwe voertuigtypes, niet automatisch voor oudere voertuigen.
Bussen	Ja, bij nieuwe typegoedkeuring sinds augustus 2012	Geldt voor nieuwe voertuigtypes, niet automatisch voor oudere voertuigen.
Trailers en opleggers	Nee	DRL is geen verplichte lichtfunctie voor getrokken voertuigen.
Aanhangwagens	Nee	Hiervoor gelden andere zichtbaarheidseisen.

Let op het verschil tussen de Europese voertuigregel en de nationale gebruiksregel. De Europese verplichting bepaalt of een nieuw voertuig bij typegoedkeuring met dagrijverlichting moet zijn uitgerust. De nationale verkeersregels bepalen wanneer u tijdens het rijden overdag daadwerkelijk DRL of dimlicht moet voeren. Dat verschilt per land en kan afhangen van de weg, het weer, tunnels, voertuigcategorie en lokale voorschriften.

In Nederland en Duitsland is er bijvoorbeeld geen algemene verplichting om overdag altijd met licht te rijden, zolang het zicht goed is. In landen zoals Italië en Zweden gelden strengere regels voor het voeren van verlichting overdag. Bij slecht zicht, schemer, donkerte en in veel tunnels is DRL alleen niet voldoende en moet dimlicht worden gebruikt.

Wat is dagrijverlichting en waarom is het belangrijk voor werkverkeer?

Dagrijverlichting, ook wel DRL genoemd, is een naar voren gerichte lichtfunctie die bedoeld is om een voertuig overdag beter zichtbaar te maken voor andere weggebruikers. Bij moderne voertuigen schakelt dagrijverlichting automatisch in wanneer het voertuig wordt gestart of rijklaar is.

Voor grote voertuigen zoals vrachtwagens, bussen, landbouwvoertuigen en werkvoertuigen is zichtbaarheid extra belangrijk. Door hun omvang, massa en inzetomgeving is het belangrijk dat andere weggebruikers het voertuig tijdig herkennen, ook bij wisselende lichtomstandigheden.

Verschil met dimlicht en stadslicht: DRL is bedoeld voor zichtbaarheid van het voertuig, niet voor het verlichten van de weg. Dimlicht is nodig bij slecht zicht, in het donker, bij schemer en in situaties waarin nationale regelgeving dat voorschrijft. Stadslicht of positieverlichting is bedoeld om de aanwezigheid en breedte van het voertuig aan te geven, bijvoorbeeld bij stilstand of in combinatie met andere verlichting.

Europese regelgeving voor dagrijverlichting

ECE R87 en UN R148: technische eisen voor DRL

De technische eisen voor dagrijverlichting waren vastgelegd in ECE R87. Deze regeling beschreef onder andere de lichtkleur, lichtsterkte, markering en goedkeuring van dagrijlichten. In de huidige regelgeving zijn veel lichtsignaalfuncties samengebracht onder UN R148. In de praktijk blijft de herkenbare RL-markering belangrijk om dagrijverlichting als goedgekeurde lichtfunctie te identificeren.

Belangrijke technische uitgangspunten voor dagrijverlichting zijn:

• Kleur: wit licht
• Lichtsterkte: minimaal 400 en maximaal 1200 candela
• Richting: naar voren gericht
• Markering: herkenbaar aan de RL-functiemarkering op de lamp
• Doel: het voertuig overdag beter zichtbaar maken, niet de weg verlichten

Installatie van dagrijverlichting

De montage en schakeling van dagrijverlichting vallen onder de installatie-eisen van ECE R48. Daarbij gaat het niet alleen om de lamp zelf, maar ook om de positie op het voertuig, de onderlinge afstand, de elektrische schakeling en de combinatie met andere lichtfuncties.

Dagrijverlichting wordt normaal gesproken aan de voorzijde van het voertuig gemonteerd. Als praktische uitgangspunten gelden onder meer een montagehoogte van minimaal 250 mm en maximaal 1500 mm boven het wegdek, een minimale afstand tussen beide lichten van 600 mm, of 400 mm bij voertuigen smaller dan 1300 mm, en een plaatsing die past binnen de voorgeschreven breedtepositie van het voertuig.

De verlichting moet automatisch inschakelen wanneer het voertuig wordt gestart of rijklaar is. Zodra dimlicht, grootlicht of mistlicht wordt ingeschakeld, moet dagrijverlichting automatisch uitschakelen of dimmen volgens de toegestane schakeling. DRL is dus niet bedoeld als vervanging van dimlicht in tunnels, bij slecht zicht, in het donker of in situaties waarin dimlicht wettelijk verplicht is.

Let bij de keuze van dagrijverlichting op de juiste typegoedkeuring voor de lichtfunctie, herkenbaar aan de RL-markering, en op ECE R10 voor elektromagnetische compatibiliteit. De montage en schakeling op het voertuig moeten vervolgens passen binnen de installatie-eisen uit ECE R48.

ECE R10: EMC-vereisten

Bij voertuigen met veel elektronische systemen is elektromagnetische compatibiliteit belangrijk. Denk aan vrachtwagens, landbouwvoertuigen, bouwvoertuigen en voertuigen met extra opbouwsystemen. ECE R10 geeft aan dat de verlichting is getest op elektromagnetische compatibiliteit. Dit verkleint het risico op storingen met andere elektronische systemen in of rondom het voertuig.

Dagrijverlichting bij vrachtwagens en werkverkeer

In de praktijk zien wij regelmatig dat vrachtwagens en werkvoertuigen ambergele verlichting voeren als “dagrijverlichting”. Dat is technisch onjuist. Dagrijverlichting moet wit licht uitstralen. Ambergele lampen kwalificeren niet als DRL en mogen daarom niet als dagrijverlichting worden gepositioneerd.

Ambergeel licht hoort bij andere lichtfuncties, zoals richtingaanwijzers, zijmarkeringslichten, contourverlichting of waarschuwingsverlichting. Of een ambergele lamp gebruikt mag worden, hangt af van de functie, de goedkeuring van de lamp, de montagepositie en de nationale gebruiksregels.

Wie ambergele verlichting permanent laat branden in plaats van goedgekeurde witte DRL, loopt het risico dat de verlichting niet wordt geaccepteerd bij controle of keuring. Daarnaast kan verkeerd toegepaste verlichting tot verwarring leiden bij andere weggebruikers.

Voor vrachtwagens gelden dezelfde technische uitgangspunten voor DRL als voor andere motorvoertuigen: witte naar voren gerichte dagrijverlichting, correcte RL-markering, passende lichtsterkte en automatische schakeling. Voor opleggers en aanhangwagens geldt dagrijverlichting niet als verplichte lichtfunctie. Voor de complete verlichtingseisen op zwaar transport leest u meer in onze gids over verlichtingseisen voor vrachtwagens en opleggers.

EU-verordening en montageplicht op nieuwe voertuigen

In de EU is dagrijverlichting verplicht geworden op nieuwe voertuigtypes. Dit geldt sinds 2011 voor personenauto’s en lichte bestelwagens en sinds augustus 2012 voor vrachtwagens en bussen. Het gaat hierbij om een verplichting voor nieuwe typegoedgekeurde motorvoertuigen. Voertuigen die vóór deze verplichting zijn geproduceerd, hoeven niet achteraf te worden voorzien van dagrijverlichting.

Belangrijk om te onderscheiden: de Europese montageplicht op nieuwe voertuigen is iets anders dan de nationale verplichting om overdag licht te voeren. Of u tijdens het rijden overdag DRL, dimlicht of geen verlichting moet voeren, verschilt per land en per situatie.

Verplichting en uitzonderingen per land

Onderstaande tabel geeft een praktische indicatie voor veelvoorkomende Europese landen. Controleer bij grensoverschrijdend verkeer altijd de actuele nationale voorschriften, omdat regels kunnen verschillen per voertuigcategorie, wegtype, weersituatie en gebruiksomstandigheid.

Land	Licht overdag verplicht?	Bijzonderheden
Nederland	Geen algemene verplichting	Nieuwe voertuigen zijn volgens EU-regels af fabriek voorzien van DRL. Bij slecht zicht, schemer en donkerte is dimlicht nodig.
Duitsland	Geen algemene verplichting	DRL of dimlicht overdag is toegestaan en aanbevolen, maar niet algemeen verplicht voor alle auto’s en vrachtwagens. Dimlicht is verplicht bij slecht zicht, schemer, donkerte en in tunnels.
Oostenrijk	Geen algemene verplichting	Voor auto’s en vrachtwagens geldt geen algemene lichtplicht overdag. Bij slecht zicht, schemer en donkerte moet verlichting worden gevoerd. Voor motorfietsen en bromfietsen gelden aparte regels.
Italië	Ja, buiten de bebouwde kom	Buiten de bebouwde kom en in tunnels moet verlichting worden gevoerd. Afhankelijk van voertuig en situatie kan DRL of dimlicht van toepassing zijn. Controleer de actuele voorschriften per voertuigcategorie.
Frankrijk	Geen algemene verplichting	Nieuwe voertuigen zijn volgens EU-regels uitgerust met DRL. Dimlicht is verplicht bij slecht zicht, in het donker en in tunnels. In sommige situaties of gebieden kunnen aanvullende regels gelden.
België	Geen algemene verplichting	Nieuwe voertuigen vallen onder de EU-montageplicht voor DRL. Voor gebruik tijdens het rijden gelden de nationale verkeersregels, onder andere bij slecht zicht en donkerte.
Spanje	Geen algemene verplichting	DRL is toegestaan en kan bijdragen aan zichtbaarheid, maar er is geen algemene verplichting voor alle voertuigen om overdag licht te voeren. Bij slecht zicht en in tunnels gelden aparte verplichtingen.
Zweden	Ja	In Zweden moet tijdens het rijden overdag verlichting worden gevoerd. DRL is hiervoor de gebruikelijke functie bij moderne voertuigen, mits de situatie geen dimlicht vereist.

Meer weten over regelgeving rondom verlichting?

Raadpleeg dan onze gids over vrachtwagenverlichting of onze kennisbankpagina over aanhangwagenverlichting. Daarin leest u meer over de verlichtingseisen voor zware voertuigen, opleggers en aanhangwagens.

Praktische situaties: wat moet u weten als professional?

Openbare weg

• Nieuwe voertuigen die onder de EU-montageplicht vallen, zijn af fabriek voorzien van dagrijverlichting.
• Of u overdag verplicht licht moet voeren, verschilt per land en situatie.
• Bij slecht zicht, schemer, donkerte of tunnels is DRL alleen doorgaans onvoldoende en is dimlicht nodig.
• Dagrijverlichting moet automatisch uitschakelen of dimmen wanneer andere voorgeschreven voorverlichting wordt ingeschakeld.

Parkeren of stilstand

• Dagrijverlichting is geen parkeerlicht en ook geen markeringsfunctie voor stilstaande voertuigen.
• Wanneer het voertuig wordt uitgeschakeld, gaat DRL normaal gesproken uit.
• Voor zichtbaarheid bij parkeren of stilstand gelden andere lichtfuncties, zoals stadslicht, parkeerlicht, alarmlichten of waarschuwingsverlichting, afhankelijk van de situatie en het land.

Tunnels en onderdoorgangen

• DRL alleen is in tunnels meestal onvoldoende.
• In veel landen is dimlicht verplicht in tunnels, ook overdag.
• Controleer bij internationaal transport altijd de nationale voorschriften voor tunnels, bergpassen en slechtweersituaties.

Bouwterrein en industrie

• DRL kan bijdragen aan zichtbaarheid bij wisselende lichtomstandigheden, bijvoorbeeld op bouwplaatsen, industrieterreinen en laadlocaties.
• Bij werkverkeer kan aanvullende signalering nodig zijn, zoals zwaailampen, flitsers of contourverlichting, mits toegestaan voor de toepassing.
• Gebruik ambergele waarschuwingsverlichting niet als vervanging van witte dagrijverlichting.

Bergingsvoertuigen of pechhulp langs de weg

• Dagrijverlichting kan actief zijn zolang het voertuig draait, maar is niet bedoeld als waarschuwing voor gevaarlijke werkzaamheden langs de weg.
• Bij berging, pechhulp of werkzaamheden langs de weg is goedgekeurde waarschuwingsverlichting vaak belangrijker voor de herkenbaarheid van de situatie.
• Gebruik gele waarschuwingsverlichting alleen wanneer de toepassing, montage en nationale regels dit toestaan.

Landbouwvoertuigen

• Voor landbouwvoertuigen kunnen de regels per land en voertuigcategorie verschillen.
• UN R87 noemt ook voertuigcategorie T, waardoor dagrijverlichting technisch relevant kan zijn voor bepaalde landbouwvoertuigen.
• Of DRL volstaat of dimlicht verplicht is, hangt af van de nationale verkeersregels en de situatie op de openbare weg.
• Bij grensoverschrijdend verkeer is het verstandig om vooraf te controleren welke verlichtingseisen gelden voor landbouwvoertuigen in het betreffende land.

Trailers en opleggers

• Dagrijverlichting is geen verplichte lichtfunctie voor trailers en opleggers.
• Voor aanhangwagens, opleggers en trailers gelden andere zichtbaarheidseisen, zoals achterlichten, remlichten, richtingaanwijzers, positielichten, markeringslichten, retroreflectoren en eventueel contourmarkering.
• Bij combinaties met verwisselbare opbouwen of LZV’s is het belangrijk om de volledige voertuigcombinatie goed zichtbaar en correct aangesloten te houden.

Veelgestelde vragen over dagrijverlichting

Moet dagrijverlichting altijd automatisch uitschakelen?
Dagrijverlichting moet automatisch uitschakelen of dimmen wanneer andere voorgeschreven voorverlichting, zoals dimlicht, wordt ingeschakeld. De exacte schakeling hangt af van de voertuigconfiguratie en de geldende installatie-eisen.

Is DRL verplicht op landbouwvoertuigen?
Niet in elk land en niet voor iedere toepassing. Voor bepaalde landbouwvoertuigen kan DRL technisch relevant zijn, maar de gebruiksverplichting hangt af van de nationale verkeersregels. Controleer daarom altijd de regels van het land waarin het voertuig wordt gebruikt.

Mag DRL blijven branden bij parkeren?
Dagrijverlichting is niet bedoeld als parkeerlicht. Wanneer het voertuig wordt uitgeschakeld, gaat DRL normaal gesproken uit. Voor zichtbaarheid bij parkeren of stilstand gelden andere lichtfuncties, zoals positieverlichting, parkeerlicht of waarschuwingsverlichting.

Mag amberkleurige verlichting worden gebruikt als dagrijverlichting?
Nee. Dagrijverlichting moet wit licht uitstralen. Amberkleurige verlichting hoort bij andere lichtfuncties, zoals richtingaanwijzers, zijmarkeringslichten, contourverlichting of waarschuwingsverlichting.

Is DRL hetzelfde als dimlicht?
Nee. DRL maakt het voertuig overdag beter zichtbaar, maar verlicht de weg niet zoals dimlicht. Bij slecht zicht, schemer, donkerte en in veel tunnels is dimlicht nodig.

TRALERT® staat voor betrouwbare ECE-gecertificeerde verlichting

TRALERT® levert LED voertuigverlichting voor professionele toepassingen in transport, trailerbouw, carrosseriebouw, landbouw en werkverkeer. Bekijk het volledige assortiment van TRALERT® of neem contact op voor advies over geschikte LED verlichting, bekabeling en connectoren voor uw voertuigtoepassing.

Disclaimer:

Bij TRALERT® doen we ons uiterste best om de informatie in dit artikel zo nauwkeurig en actueel mogelijk te houden, inclusief de regelgeving rondom voertuigverlichting. Wetgeving kan echter veranderen. Hoewel wij ons inspannen om wijzigingen tijdig te verwerken, kan het voorkomen dat bepaalde updates of nationale uitzonderingen nog niet zijn opgenomen in dit artikel.

Wij adviseren onze lezers daarom altijd om de actuele wetgeving te controleren bij lokale overheidsinstanties of bevoegde keuringsinstanties, vooral bij grensoverschrijdend verkeer, specifieke voertuigcategorieën of nationale uitzonderingen. TRALERT® is niet aansprakelijk voor schade, afkeur of boetes die voortvloeien uit verouderde of onvolledige informatie.

Neem bij twijfel altijd contact op met de bevoegde autoriteit om te verzekeren dat uw voertuig aan de geldende wettelijke eisen voldoet.