Verlichting in tunnels: hoe zit dit voor vrachtwagens en werkvoertuigen?

Hoe zit het met het voeren van verlichting in tunnels? En hoe zit het bijvoorbeeld met veiligheidssignalering voor voertuigen die bezig zijn met werkzaamheden in tunnels. Op deze vragen gaan we in dit artikel uitgebreid in. In tunnels gelden namelijk enkele specifieke regels voor verlichting. Zo is dimlicht in tunnels verplicht, dat geldt ook overdag en wanneer de tunnel zelf verlicht is.

In deze blog leest u:

• Welke verlichting u dient te voeren in een tunnel
• Of een verstraler of een LED-bar mag worden gebruikt in een tunnel
• Welke regels gelden voor werkvoertuigen, flitsers en zwaailampen
• hoe het zit bij zwaar transport, exceptioneel transport en ADR-vervoer

Verplichte rij verlichting in tunnels voor alle voertuigen

Dimlicht is verplicht in een tunnel en dit geld voor alle voertuigen dus ook vrachtwagens en werkvoertuigen. Dat heeft UNECE (internationale wetten, veiligheidsnormen en technische regels voor het wegverkeer) bepaald. Ook wanneer de tunnel verlicht is. In normale verkeerssituaties betekent dit doorgaans dimlicht, omdat het gebruik van grootlicht afzonderlijk wordt beperkt. Verder gelden er geen speciale extra eisen voor verlichting.

In UNECE’s verkeersveiligheidsaanbevelingen staat een afzonderlijk hoofdstuk “Driving in tunnels”. Daarin verwijst UNECE rechtstreeks naar artikel 25 en omschrijft het de tunnelregel als een verplichting om de passing lamps in te schakelen. UNECE beveelt bovendien aan deze regels ook te volgen in tunnels die niet met het speciale tunnelbord zijn aangeduid.

Het verschil tussen dimlicht en dagrijverlichting

Dagrijverlichting is bedoeld voor gebruik overdag en zorgt ervoor dat uw voertuig beter opvalt. Dimlicht is ook bedoeld om de zichtbaarheid voor de bestuurder te vergroten. Dit is het normale licht dat u ’s avonds voert.

Moderne voertuigen schakelen de verlichting vaak automatisch. In een tunnel is het echter belangrijk om zelf te controleren of daadwerkelijk het dimlicht brandt. Meer weten over regelgeving voor vrachtwagenverlichting? Bekijk dan de regels voor vrachtwagen- en opleggerverlichting.

Verstralers of een LED-bar in een tunnel

U mag verstralers of een LED-bar inschakelen wanneer het gebruik van grootlicht op dat moment is toegestaan en de lamp voor die functie is goedgekeurd. Daarnaast moet de verlichting correct zijn gemonteerd volgens de ECE R48-montagevoorschriften voor voertuigverlichting. De verlichting moet met het grootlicht zijn geschakeld en mag geen tegenligger of voorligger verblinden.

Eigenlijk gelden dus precies dezelfde voorwaarden als op de openbare weg. Een tunnel verandert die regels niet. Er is hiervoor geen speciale tunnelwetgeving.

Welk lichtbeeld is het beste als u veel door tunnels reist?

Wanneer u voor uw werk vaak door onverlichte of niet goed verlichte tunnels rijdt, is een driving beam (verstraler) lichtbeeld geschikter dan een sterke flood beam (breedstraler). U creëert daarmee voldoende bereik om het verloop van de weg tijdig te zien. Bovendien zorgt dit voor een beheerste lichtverdeling en zo min mogelijk strooilicht richting wanden en plafond. Een zeer brede werklamp of flood LED-bar is in dit geval geen geschikte keuze. Meer over verschillende lichtbeelden in ons artikel over het juiste lichtbeeld kiezen bij werkverlichting.

Veiligheidssignalering bij werkvoertuigen in tunnels

Voert een voertuig werkzaamheden uit in een tunnel, dan kan aanvullende signalering noodzakelijk of verplicht zijn. Dat hangt af van de nationale verkeersregels, het verkeers- en veiligheidsplan, de tunnelbeheerder, de inrichting van het werkvak en de positie en snelheid van het voertuig.

Werklampen mogen de werkzaamheden verlichten, maar mogen het overige verkeer niet verblinden. Een werklamp is geen vervanging voor dimlicht of een goedgekeurde verstraler. Meer over signalering bij werkzaamheden op en langs de weg leest u in ons artikel over veilig werken langs de weg.

Flitsers en zwaailampen in een tunnel: aan, uit of gedimd?

Voor veiligheidssignalering zoals LED-flitsers en zwaailampen bestaat geen algemene Europese regel die voorschrijft dat ze in een tunnel aan, uit of gedimd moeten zijn. In beginsel blijven de nationale gebruiksregels gelden zoals buiten de tunnel.

Voert u daadwerkelijk wegwerkzaamheden uit en vormt uw voertuig daardoor een bijzondere of gevaarlijke situatie, dan kan amberkleurig signaleringslicht dus toegestaan of verplicht zijn.

ECE R65 klasse 1 heeft één intensiteitsniveau. Daarvoor geldt technisch het zogenaamde ‘by night’-niveau. ECE R65 Klasse 2 heeft twee goedgekeurde intensiteitsniveaus, bedoeld voor verschillende omgevingscondities. Een tunnel betekent daarbij niet automatisch dat de nachtstand verplicht is.

Door reflecties tegen tunnelwanden, verkeersborden en installaties kan fel flitslicht sneller hinder veroorzaken. Een lagere intensiteitsstand van een klasse 2-lamp kan daarom wenselijk zijn wanneer het verkeers- of veiligheidsplan dit voorschrijft. Bij tunnelwerkzaamheden gelden bovendien vaak aanvullende maatregelen van de tunnelbeheerder.

Houd er rekening mee dat gladde tunnelwanden en verkeersborden flitslicht sterk kunnen weerkaatsen. Een dim- of nachtstand beperkt die hinder. ECE R65 klasse 2 kent twee intensiteitsniveaus, een dag- en een nachtstand, maar schrijft niet zelfstandig voor wanneer u in een tunnel moet dimmen. Welke klasse en welk gebruik bij uw voertuig passen, leest u in de regels voor veiligheidssignalering op voertuigen.

In een tunnel weerkaatsen gladde wanden, het plafond en verkeersborden een groot deel van het uitgestraalde licht terug de rijbaan in. Een flitser of zwaailamp lijkt daardoor feller dan in de open lucht, waar hetzelfde licht in de omgeving wegvalt. Met een klasse 2-signaallamp met een lagere nachtstand of een ingestelde dimfunctie benut u precies dit effect: u blijft opvallen zonder uzelf en anderen te verblinden.

Zwaar en exceptioneel transport door tunnels

Bij zwaar en speciaal vervoer begint alles bij de route. Die moet vooraf geschikt en toegestaan zijn, met aandacht voor de vrije hoogte en breedte van de tunnel en voor de lengte, massa en aslast van het voertuig.

Uitstekende of overschrijdende delen moeten correct gemarkeerd zijn. Afhankelijk van de situatie kunnen voorgeschreven zwaailampen of flitsers, begeleidings- of waarschuwingsvoertuigen of een passage onder begeleiding aan de orde zijn. Soms verloopt de doorgang tijdens een tunnelsluiting. De nationale ontheffing en de bijbehorende routevoorwaarden zijn daarbij leidend.

Niet elk zwaar transport is automatisch bijzonder of exceptioneel transport. Bepalend is of de geldende maten, gewichten of andere nationale voorwaarden worden overschreden. Meer hierover vindt u bij verlichting voor zwaar transport en in onze uitleg over de maximale hoogte en breedte van een vrachtwagen.

ADR-vervoer door tunnels

Tunnels kunnen voor gevaarlijke stoffen zijn ingedeeld in ADR-tunnelcategorieën, van A tot en met E. Categorie A kent geen beperking; categorie E is de strengste. De tunnelbeperkingscode van de vervoerde stof, opgenomen in kolom 15 van tabel A van het ADR, bepaalt samen met de categorie van de tunnel of doorgang is toegestaan. Niet ieder ADR-transport is in iedere tunnel verboden.

Controleer daarom vooraf de verkeersborden, het vervoersdocument en uw routeplanning. De tunnelbeperkingscode hoort in het vervoersdocument te staan. Houd er rekening mee dat een tunnel afhankelijk van het tijdstip of de dag in een andere categorie kan vallen. Daarnaast kunnen lokale tijdvensters of aanvullende voorwaarden van toepassing blijven. TRALERT® heeft een groot aanbod aan verlichting voor ADR voertuigen.

Pech of stilstand in een tunnel

Krijgt u pech of komt u stil te staan, volg dan de instructies van de tunnelbeheerder. Schakel uw alarmlichten in en gebruik indien mogelijk een noodhaven. Schakel geen verblindende werklampen of verstralers in.

Aanvullende amberkleurige signalering is alleen aan de orde wanneer dit voor uw voertuig en de situatie is toegestaan. Vereist de situatie dat, verlaat dan het voertuig en volg de aangegeven vluchtroute.

Kies verlichting die past bij de tunnel en de situatie

Kiest u aanvullende verlichting of signalering voor tunnels en internationaal transport, kies dan altijd voor gecertificeerde oplossingen die aansluiten op de lichtfunctie en de feitelijke gebruikssituatie. TRALERT® levert alle ECE goedgekeurde verlichting zoals R65-signaleringsverlichting voor truck, trailer en werkvoertuig. Onze specialisten denken met u mee over de juiste keuze, het lichtbeeld en de montage.

De regels voor voertuigverlichting en bijzonder transport kunnen per land en tunnel verschillen. Controleer daarom altijd de lokale voorschriften en eventuele aanwijzingen van de tunnelbeheerder. Raadpleeg hiervoor de officiële informatie van de RDW, de Duitse Straßenverkehrs-Ordnung, de Franse Sécurité Routière, de Italiaanse Codice della Strada en de Britse Highway Code.

---

Disclaimer:

Bij TRALERT® doen we ons uiterste best om de informatie in dit artikel zo nauwkeurig en actueel mogelijk te houden, inclusief de regelgeving rondom voertuigverlichting. Wetgeving kan echter regelmatig veranderen, en hoewel wij ons inspannen om deze wijzigingen tijdig door te voeren, kan het voorkomen dat bepaalde updates of aanpassingen nog niet zijn verwerkt in dit artikel. Wij adviseren onze lezers daarom altijd om de actuele wetgeving te controleren bij hun lokale overheidsinstanties of regelgevende organen, met name wanneer het gaat om uitzonderingen of specifieke nationale voorschriften. TRALERT® is niet aansprakelijk voor enige schade of boetes die voortvloeien uit verouderde of onvolledige informatie in dit artikel.

Neem bij twijfel altijd contact op met de bevoegde autoriteit om te verzekeren dat uw voertuig aan alle wettelijke eisen voldoet.