Het verschil tussen ECE R48 en R148 uitgelegd

ECE R48 en ECE R148 worden in de praktijk regelmatig door elkaar gehaald. Toch regelen beide reglementen fundamenteel verschillende zaken. R48 gaat over de installatie van verlichting op het voertuig. R148 gaat daarentegen over de technische eisen aan de lichtsignaleringsapparaten zelf. In dit artikel zetten we het verschil kort op een rij en laten we zien hoe beide regelingen in de praktijk samenwerken.

In dit artikel leest u het verschil tussen beide regelingen, hoe ze in de praktijk samenwerken en waar u op moet letten bij inkoop en montage. Wilt u eerst de bredere context begrijpen? Bekijk dan ook onze uitleg over ECE R48.

Wat is het verschil tussen ECE R48 en R148?

Kort samengevat: ECE R48 bepaalt waar verlichting op een voertuig moet zitten en hoe monteurs deze moeten aanbrengen. ECE R148 legt daarentegen vast welke technische eigenschappen de lichtsignaleringsapparaten zelf moeten hebben voordat ze goedkeuring krijgen.

R48 kijkt naar het totaalbeeld op het voertuig: welke lichtfuncties verplicht zijn, waar ze moeten zitten, onder welke hoek ze zichtbaar moeten zijn en hoe ze onderling schakelen. R148 kijkt vervolgens naar het afzonderlijke product: geeft de richtingaanwijzer voldoende licht, klopt de kleur van het remlicht, en blijft het armatuur functioneren bij trillingen en vocht?

Aspect	ECE R48	ECE R148
Onderwerp	Installatie op het voertuig	Technische eisen aan de lamp
Niveau	Voertuigniveau	Productniveau
Voorbeelden	Plaatsing, hoogte, symmetrie, zichtbaarheidshoeken	Lichtkleur, lichtsterkte, duurzaamheid, fotometrie
Categorieën	M, N, O (en meer)	Lichtsignaleringsapparaten op voertuigen in deze categorieën
Verplicht voor	Voertuigfabrikanten, carrosseriebouwers	Lampfabrikanten en leveranciers

Wat regelt ECE R48?

ECE R48 is het UNECE-reglement voor de installatie van verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen op voertuigen. De regeling bepaalt per voertuigcategorie welke verlichting verplicht, optioneel of verboden is. Bovendien stelt R48 eisen aan de manier waarop monteurs die verlichting aanbrengen. De UNECE publiceerde op 3 december 2024 Revision 13, die op dit moment de geldende versie vormt.

R48 regelt onder meer:

• welke lichtfuncties per voertuigcategorie verplicht of toegestaan zijn
• de plaatsing in breedte, hoogte en lengte op het voertuig
• geometrische zichtbaarheidshoeken waarbinnen lampen zichtbaar moeten blijven
• symmetrie tussen linker- en rechterzijde van het voertuig
• elektrische schakeling tussen verschillende lichtfuncties onderling

R48 is daarom vooral relevant voor voertuigfabrikanten, carrosseriebouwers en wagenbouwers die de opbouw en eindcontrole van voertuigen uitvoeren. Meer hierover leest u in onze volledige uitleg over ECE R48.

Wat regelt ECE R148?

ECE R148 regelt de goedkeuring van lichtsignaleringsapparaten (lamps for light-signalling) op motorvoertuigen en hun aanhangers. De UNECE voerde R148 in 2019 in om de technische eisen uit meerdere oudere lichtsignaleringsreglementen te bundelen in één vereenvoudigd reglement, waaronder R4, R6, R7, R23, R38, R50, R77, R87 en R91. Zo ontstond een gestroomlijnde regelgeving zonder de onderliggende technische eisen inhoudelijk te wijzigen.

R148 regelt onder meer:

• richtingaanwijzers (voorheen R6)
• remlichten en positielichten (voorheen R7)
• kentekenplaatverlichting (voorheen R4)
• achteruitrijlichten (voorheen R23)
• mistachterlichten (voorheen R38)
• parkeerlichten en zijmarkeringslichten (voorheen R77 en R91)
• dagrijverlichting (DRL, voorheen R87)

De technische eisen gaan vooral over lichtkleur, lichtsterkte (fotometrie), lichtverdeling, duurzaamheid onder wisselende temperatuur- en vochtomstandigheden, en de correcte werking van de lamp tijdens normaal gebruik. Een lamp die niet aan R148 voldoet, kan dus geen UNECE-goedkeuring krijgen voor toepassingen waarin die certificering nodig is voor voertuigtypegoedkeuring of conforme montage.

Hoe werken ECE R48 en R148 samen in de praktijk?

Het onderscheid tussen R48 en R148 klinkt abstract, maar in de praktijk wordt het snel concreet. Een lamp die volledig voldoet aan de technische eisen van R148, kan alsnog bij keuring zakken als de montage op het voertuig niet klopt met R48. Andersom geldt hetzelfde: een perfect geplaatste lamp helpt niet als de lichtunit zelf de juiste goedkeuring mist.

Voor monteurs en wagenbouwers betekent dit daarom dat beide regelingen altijd samen aandacht verdienen. Bij de inkoop van verlichting controleren zij eerst R148 (technisch gecertificeerd product). Vervolgens toetsen zij bij de opbouw en eindcontrole op R48 (correct gemonteerd op het voertuig).

Belangrijk: een R148-goedkeuring op de lamp is geen vrijbrief voor montage. Pas wanneer de installatie ook voldoet aan R48, klopt de complete voertuigverlichting met de regelgeving.

Voorbeeld: zijmarkeringslicht op een trailer

Ter illustratie — een zijmarkeringslicht op een trailer moet aan beide regelingen voldoen. R148 bepaalt om te beginnen de technische eisen van de lamp zelf: de lichtkleur moet amber zijn, de lichtsterkte moet binnen vastgestelde waarden vallen, en de lamp moet onder wisselende omstandigheden blijven functioneren. R48 bepaalt vervolgens waar die lamp op de trailer moet zitten: op welke hoogte, met welke tussenafstand, binnen welke zichtbaarheidshoeken, en in welke symmetrie ten opzichte van de andere zijde.

Neem een lamp met correcte R148-goedkeuring die de monteur op een verkeerde hoogte aanbrengt. Dan voldoet de installatie niet aan R48. De trailer zakt dan bij keuring, ook al is de lamp technisch volledig in orde.

De belangrijkste R48-montage-eisen voor truck en oplegger in het kort

Eis	Waarde
Zijmarkeringslichten verplicht	Voertuigen langer dan 6 meter
Aantal zijmarkeringslichten	Minimaal 2 per zijde
Maximale onderlinge afstand zijmarkering	3 meter
Montagehoogte breedtelichten	Doorgaans tussen 250 en 1500 mm

Waar let u op als inkoper of monteur?

Wie commerciële voertuigen opbouwt of verlichting inkoopt voor de trailer- en truckindustrie, doet er goed aan om beide regelingen structureel in het werkproces te verankeren. In de praktijk zien wij namelijk dat de meeste keuringsafkeuringen niet komen door niet-gecertificeerde lampen, maar juist door montagefouten — plaatsing net buiten de toegestane marge, ongelijke symmetrielijnen, of zichtbaarheidshoeken die net tekortschieten.

Bij inkoop (R148-controle):

• controleer of de lamp een geldige E-markering heeft die verwijst naar R148
• vraag het typegoedkeuringscertificaat op bij de fabrikant of leverancier
• kijk daarnaast of de lamp voldoet aan aanvullende eisen zoals ECE R10 (EMC) als deze elektronisch werkt

Bij montage (R48-controle):

• controleer eerst de plaatsing in breedte, hoogte en lengte volgens de voorgeschreven waarden
• toets vervolgens de symmetrie tussen linker- en rechterzijde
• kijk ook naar de zichtbaarheidshoeken – met name bij contourmarkering en zijmarkering
• toets tot slot de correcte elektrische schakeling tussen lichtfuncties onderling

Let bij LED-richtingaanwijzers op een extra R48-aspect: het reglement vereist dat een defecte richtingaanwijzer aan de bestuurder wordt gesignaleerd. Omdat LED-lampen veel minder stroom trekken dan gloeilampen, herkent de voertuigelektronica een defect of zelfs een werkende LED-lamp niet altijd correct. Bij vervanging of opbouw is daarom vaak een oplossing voor lastdetectie nodig. Hoe dat werkt leest u in ons artikel over CAN-bus-foutmeldingen bij LED-verlichting.

Voor specifieke praktijkvoorschriften vindt u in onze kennisbank bovendien een complete gids over montagevoorschriften voor aanhangerverlichting en een overzicht van de regels voor vrachtwagen- en opleggerverlichting.

ECE R48, R148 en R149: een breder overzicht

Voor de volledigheid: naast R48 en R148 bestaat ook ECE R149. Deze regeling behandelt de technische eisen aan wegverlichtingsapparaten (road illumination devices) verlichting die de weg zichtbaar maakt voor de bestuurder, zoals koplampen en mistvoorlichten. R148 richt zich daarentegen op lichtsignaleringsapparaten die andere weggebruikers zichtbaarheid geven, waaronder richtingaanwijzers, remlichten, positie- en parkeerlichten, zijmarkeringslichten, achteruitrijlichten, mistachterlichten en dagrijverlichting (DRL). Kortom: R149 gaat over verlichting om te zien, R148 over verlichting om gezien te worden.

In combinatie vormen deze drie regelingen daarom het kader voor moderne voertuigverlichting in Europa:

• ECE R48 — installatie op het voertuig
• ECE R148 — technische eisen aan lichtsignaleringsapparaten
• ECE R149 — technische eisen aan wegverlichtingsapparaten

Wie verlichting voor een commercieel voertuig selecteert, houdt daarom alle drie in het oog. Voor EMC-eisen (storingsgevoeligheid van elektronica) komt daar bovendien nog ECE R10 bij.

De invoering van R148 in 2019 bracht negen losse reglementen samen tot één overzichtelijk geheel. Voor de praktijk betekende dit het einde van een versnipperde administratie.

Veelgestelde vragen

Wat is het belangrijkste verschil tussen ECE R48 en R148?

ECE R48 gaat over de installatie van verlichting op het voertuig (plaatsing, hoogte, zichtbaarheidshoeken, symmetrie). ECE R148 gaat daarentegen over de technische eisen van de lichtsignaleringsapparaten zelf (lichtkleur, lichtsterkte, duurzaamheid). Kort gezegd: R48 stelt de regels voor het voertuig, R148 voor het product.

Moet een lamp aan R48 én R148 voldoen?

Juridisch gezien richten de regelingen zich op verschillende onderwerpen. Een lichtunit moet als product voldoen aan R148. R48 geldt daarentegen niet voor de lamp als los product, maar voor de installatie en werking van die lamp op het voertuig. Kortom: een R148-goedkeuring dekt het product, terwijl R48-conformiteit bepaalt hoe de lamp op het voertuig functioneert.

Welke oude reglementen vervangt R148?

R148 bundelt sinds 2019 de technische eisen uit negen oudere UN-reglementen: R4 (kentekenplaatverlichting), R6 (richtingaanwijzers), R7 (positie-, rem- en eindomtreklichten), R23 (achteruitrijlichten), R38 (mistachterlichten), R50, R77 (parkeerlichten), R87 (dagrijverlichting) en R91 (zijmarkeringslichten). Bestaande typegoedkeuringen onder deze oude reglementen behouden hun geldigheid.

Gelden R48 en R148 ook voor trailers en aanhangers?

Ja. R48 is van toepassing op voertuigen uit categorieën M, N en O — waaronder ook trailers en aanhangers uit de O-categorie vallen. R148 geldt daarnaast voor alle lichtsignaleringsapparaten op deze voertuigen, inclusief de lampen die monteurs op trailers en aanhangwagens aanbrengen.

Meer weten over ECE-regelgeving en voertuigverlichting?

TRALERT® helpt OEM’s, wagenbouwers en andere professionals met ECE-gecertificeerde LED-verlichting voor commerciële voertuigen. Onze verlichting voldoet namelijk aan R148, sluit aan op correcte installatie volgens R48, en is beschikbaar voor alle standaardcategorieën truck- en trailerverlichting. Neem contact op voor technisch advies of verdiep u verder in onze kennisbank via de volledige uitleg over ECE R48 of de bredere context van ECE-normen en wetgeving.