EU-typegoedkeuring voertuigverlichting: wat u moet weten

In dit artikel leest u:

• Wat EU-typegoedkeuring voor voertuigverlichting in de praktijk betekent.
• Welke recente wijzigingen direct impact hebben op nieuwe voertuigopbouw.
• Hoe de overgang naar nieuwere reglementen uw inkoop en assortiment raakt.
• Wat u moet weten over internationale typegoedkeuringstrajecten en CoC-aanpassingen.
• Waar u als wagenbouwer of carrosseriebouwer op moet letten bij verlichting in eerste montage of voertuigopbouw.

De EU-typegoedkeuring voor voertuigen in de praktijk

Een EU-typegoedkeuring valt binnen het kader van Verordening 2018/858 en is geen optelsom van losse onderdelen. Het is een beoordeling van het voertuig als systeem. Voor voertuigverlichting betekent dit dat er drie afzonderlijke niveaus moeten kloppen, anders volgt een afkeur, ook als technisch alles werkt.

Allereerst moet het product zelf de juiste typegoedkeuring hebben. Een achteruitrijlamp valt onder R23 of R148, een verstraler onder R149, een zwaaibalk onder R65. Het verkeerde reglement bij de juiste functie geeft een afkeur, ook als het product technisch prima werkt.

Op het tweede niveau staat de installatie. De ECE R48 gaat over montagevoorschriften van voertuigverlichting en schrijft tot in detail voor waar verlichting moet zitten, hoe het schakelt en hoe het samenwerkt met andere lichtfuncties. Een correct gecertificeerd product op een verkeerde positie levert nog altijd een afkeur op.

En op het derde niveau zit de elektromagnetische compatibiliteit. R10 bepaalt dat verlichting geen storing mag veroorzaken op andere voertuigsystemen, en zelf bestand moet zijn tegen externe storing. Bij moderne CAN-bus voertuigen is dit een blokkerende eis die in de praktijk vaak wordt onderschat.

Kort uitgelegd: E-keur, CE en ECE-regelgeving

Kort uitgelegd: E-keur, CE en ECE-regelgeving
Voor wie nieuw is in dit vakgebied: een korte oriëntatie. In de praktijk worden E-keur en typegoedkeuring vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet exact hetzelfde. Het E-keurmerk is de zichtbare goedkeuringsmarkering op een voertuigcomponent, zoals een lamp. Deze markering laat zien dat het product volgens het betreffende UNECE-reglement is goedgekeurd.

Bij voertuigverlichting is dat belangrijk, omdat een CE-markering alleen niet volstaat als typegoedkeuring voor gebruik op de openbare weg. CE is een Europese conformiteitsmarkering voor producten die onder bepaalde EU-richtlijnen of verordeningen vallen, maar zegt niet dat een lamp voldoet aan de specifieke voertuigeisen voor bijvoorbeeld lichtbeeld, lichtsterkte, functie of montage.

De ECE-reglementen, officieel UN Regulations, leggen vast aan welke technische eisen voertuigverlichting en andere voertuigcomponenten moeten voldoen. Let wel: een goedgekeurde lamp moet vervolgens ook nog correct worden toegepast en gemonteerd volgens de geldende voertuigvoorschriften.

Meer weten over de basis?
Voor uitgebreide uitleg van het E-keurmerk, de CE-markering, UNECE en de belangrijkste ECE-reglementen verwijzen we naar onze aparte kennispagina’s:

• E-keurmerk uitgelegd
• CE-markering versus E-keur
• UNECE en de oorsprong van de regelgeving
• Overzicht ECE-reglementen voor voertuigverlichting

Waar dient u als wagenbouwer op te letten bij verlichting in eerste montage of voertuigopbouw?

Bij carrosseriebouw, trailerbouw en eerste montage wordt voertuigverlichting vaak onderdeel van het totale voertuigontwerp. Daardoor is het niet voldoende om alleen te controleren of een lamp technisch werkt. De lamp, de lichtfunctie, de montagepositie, de schakeling en de beschikbare documentatie moeten samen kloppen.

Een E-gekeurde lamp is daarbij een belangrijke basisvoorwaarde, maar geen vrijbrief voor elke toepassing. De goedkeuring op de lamp zegt voor welke lichtfunctie het product is getest en goedgekeurd. Of de toepassing op het voertuig ook klopt, hangt onder meer af van het voertuigtype, de positie op de opbouw, het aantal lampen, de zichtbaarheidshoeken en de manier waarop de verlichting wordt geschakeld.

---

Verlichting voor carrosseriebouw

TRALERT® is sinds 2005 specialist in gecertificeerde LED-voertuigverlichting voor carrosserie- en wagenbouw. Van kabelsets tot plug-and-play oplossingen voor professionele 24V voertuigopbouw.

Bekijk onze oplossingen voor carrosseriebouw →

---

Voor wagenbouwers is vooral ECE R48 een belangrijk controlepunt. Dit reglement gaat niet over de lamp zelf, maar over de installatie van voertuigverlichting op het voertuig. Denk aan de positie van achterlichten, richtingaanwijzers, zijmarkering, breedtelampen, contourverlichting, achteruitrijlichten, mistlichten en kentekenverlichting. Een correct goedgekeurde lamp kan alsnog problemen geven wanneer deze op de verkeerde positie wordt gemonteerd of verkeerd wordt aangestuurd.

Daarnaast speelt ECE R10 een belangrijke rol bij moderne LED-verlichting, modules en kabelsets. Vooral bij truckchassis, opleggers en voertuigen met CAN-bus of andere elektronische systemen is het belangrijk dat verlichting geen elektromagnetische storing veroorzaakt en zelf ook bestand is tegen externe storing. R10-conformiteit is daarom niet alleen een productdetail, maar een praktisch aandachtspunt binnen de totale voertuigopbouw.

Praktische checklist voor de opbouwfase

Controleer bij de selectie en montage van voertuigverlichting minimaal de volgende punten:

• Heeft de lamp de juiste E-keur of typegoedkeuring voor de exacte lichtfunctie?
• Past de lamp bij het voertuigtype en de markt waarvoor het voertuig wordt gebouwd?
• Is de montagepositie toegestaan volgens de relevante installatievoorschriften, zoals ECE R48?
• Kloppen hoogte, afstand, aantal, symmetrie en zichtbaarheid van de verlichting?
• Klopt de schakeling van de lamp met de functie die deze vervult?
• Is R10-conformiteit relevant en aantoonbaar voor de gebruikte LED-verlichting, module of kabelset?
• Zijn Approval Sheets, artikelnummers, aansluitschema’s en montagegegevens beschikbaar?
• Is vastgelegd welke verlichting waar wordt gemonteerd en welke functie deze heeft?
• Is bij twijfel vooraf afgestemd met de keuringsinstantie of typegoedkeuringspartner?

Door deze punten al in de ontwerp- en specificatiefase mee te nemen, voorkomt u dat verlichting pas bij keuring, oplevering of serieproductie een discussiepunt wordt. Zeker bij herhaalbare opbouwprojecten, opleggerbouw en 24V plug-and-play verlichtingssystemen is het verstandig om productkeuze, montage en documentatie vooraf goed vast te leggen.

TRALERT® ondersteunt wagenbouwers en carrosseriebouwers bij de keuze van passende voertuigverlichting, kabelsets en documentatie op productniveau. Voor de uiteindelijke voertuiggoedkeuring blijft afstemming met de betreffende keuringsinstantie of typegoedkeuringspartner altijd leidend.

Meest recente wijzigingen die impact kunnen hebben op uw projecten

De UNECE-werkgroep WP.29 vergadert drie keer per jaar in Genève en stelt regelmatig nieuwe revisies en aanpassingen vast. Voor 2026 zijn er een aantal wijzigingen die concreet impact hebben op nieuwe voertuigopbouw en daarmee op uw EU-typegoedkeuring voertuigverlichting.

R48 Revision 11 en synchroon knipperende zijmarkering

De meest concrete recente wijziging is de aanpassing in R48 die meeknipperende zijmarkering verplicht stelt voor nieuw geregistreerde O3 en O4 voertuigen sinds 1 januari 2025. Belangrijk om te weten: deze eis geldt alleen voor nieuwe registraties, niet voor bestaande voertuigen. Dat betekent in de praktijk dat een retrofit-project op een bestaande oplegger niet aan deze nieuwe eis hoeft te voldoen, maar elke nieuw te bouwen O3 of O4 wel.

Een nuance die veel mensen niet kennen: in Duitsland was deze eis al sinds 2022 verplicht via nationaal beleid. Wagenbouwers die voor de Duitse markt produceerden, moesten dus al drie jaar eerder voldoen aan een eis die de rest van Europa pas later overnam. Voor inkopers betekent dit dat een Duitse referentieklant vaak al de juiste meeknipperende zijmarkering had ingebouwd, terwijl Nederlandse projecten daar pas later mee aan de slag gingen.

De overgang naar R148 en R149

UNECE consolideert geleidelijk oudere reglementen tot bredere verzamelnormen. R148 vervangt stapsgewijs R4, R6, R7, R23, R38, R50, R77, R87 en R91 voor signaleringsverlichting. R149 vervangt R112, R113 en R123 voor rijverlichting. Deze overgang is geen big-bang maar gebeurt over jaren via overgangsperiodes.

Wat dit voor uw inkoop betekent: producten met oudere reglementen blijven geldig zolang ze tijdens de overgangsperiode op de markt zijn. Maar voor nieuwe productontwikkeling kiezen fabrikanten vrijwel altijd direct voor R148 of R149. Als u nu nog een product koopt met alleen een R23-goedkeuring zonder R148, weet u dat u op termijn vervanging moet plannen. Voor nieuwe assortimentsbeslissingen is het verstandig om de nieuwere norm als selectiecriterium te gebruiken.

Spanje V16 en wat dit betekent voor pechmeldingsverlichting

Vanaf 1 januari 2026 is in Spanje de zogeheten V16 verplicht. Dit is een geel knipperend signaal met geo-locatie dat de oude gevarendriehoek vervangt bij pechmelding. Voor Nederlandse wagenbouwers die voertuigen voor de Spaanse markt produceren of internationale fleets uitrusten, is dit een nieuwe component die in het uitrustingspakket moet worden opgenomen. Het apparaat communiceert direct met het DGT 3.0-platform van de Spaanse verkeersdienst.

R10 en CAN-bus: waar gaat het in de praktijk weleens mis?

ECE R10 is voor moderne voertuigopbouw vaak het stille struikelblok binnen een EU-typegoedkeuring voertuigverlichting. Een lamp kan een geldige R23 of R148 typegoedkeuring hebben en alsnog problemen geven op een moderne truck of trailer met CAN-bus. De reden zit niet in de typegoedkeuring zelf, maar in hoe de lamp elektrisch communiceert met het voertuigsysteem.

Het “lamp defect” syndroom

Het meest voorkomende probleem: u vervangt een conventionele gloeilamp door een LED-equivalent en het dashboard meldt “lamp defect” terwijl de lamp prima werkt. De oorzaak is dat het voertuigsysteem de stroomopname meet om te controleren of de lamp aanwezig en functioneel is. LED’s hebben een fundamenteel lagere stroomopname dan gloeilampen. Het systeem interpreteert dit als een defecte lamp.

De oplossingen variëren per voertuig. Sommige LED-producten hebben ingebouwde weerstanden die de hogere stroomopname simuleren. Andere oplossingen werken met externe weerstanden in de bedrading. En voor moderne fleets bestaan inmiddels CAN-bus producten die direct compatibel zijn met het protocol van het basisvoertuig. Welke oplossing geschikt is hangt af van het voertuigtype en het CAN-protocol.

Hoe leest u R10-conformiteit op de behuizing?

Een R10-conform product draagt een specifieke aanduiding op de behuizing of het typeplaatje. U herkent dit aan een aanduiding zoals “10R” gevolgd door een nummer, naast de E-aanduiding van het land van goedkeuring. Voorbeeld: een product met “E1 10R-06 1234” is R10-goedgekeurd door het KBA in Duitsland onder revisie 06. Voor moderne CAN-bus voertuigen is deze aanduiding een minimaal vereiste die altijd op de behuizing terug te vinden moet zijn.

Praktijktip voor inkopers
Vraag bij elke nieuwe productlijn niet alleen om de Approval Sheet voor het functionele reglement (zoals R23 of R148), maar ook expliciet om de R10-documentatie. Een leverancier die R10-conformiteit niet snel kan aantonen, levert geen geschikt product voor moderne voertuigopbouw. Bij twijfel: vraag om de specifieke matching met het CAN-protocol van uw basisvoertuig.

De juiste klasse: R65 klasse 1 versus klasse 2

ECE R65 is de norm voor optische waarschuwingssignalen, dus zwaailampen, flitsbalken en zwaaibalken. Binnen R65 zijn er twee klassen, en het onderscheid wordt in de praktijk regelmatig verkeerd geïnterpreteerd.

Klasse 1 heeft één vast lichtintensiteitsniveau. De lamp werkt altijd op dezelfde helderheid, dag en nacht hetzelfde. Klasse 2 heeft twee schakelbare niveaus: een dagstand met hogere intensiteit zodat de lamp ook bij fel daglicht goed zichtbaar is, en een nachtstand met lagere intensiteit om verblinding van andere weggebruikers te voorkomen. Meer over ECE R65 klasse 2

Internationale projecten: wie verleent waar de typegoedkeuring?

Wie voor meerdere markten produceert, krijgt te maken met ECE typegoedkeuring verlichting truck en trailer in verschillende landen. Het is dan belangrijk om te weten welke instantie in welk land typegoedkeuring afgeeft, en welke organisatie de tests uitvoert. Deze rolverdeling tussen Type Approval Authorities en Technical Services wordt vaak door elkaar gehaald, met als gevolg dat in offertes en specificaties de verkeerde instantie wordt genoemd.

Twee veelgemaakte vergissingen die we regelmatig tegenkomen. In Duitsland wordt TÜV vaak genoemd als typegoedkeuringsinstantie, maar TÜV is een Technical Service die tests uitvoert in opdracht van het KBA. Het KBA verleent vervolgens de officiële typegoedkeuring. In Frankrijk wordt UTAC vaak als TAA genoemd, maar de daadwerkelijke Type Approval Authority is CNRV, het Centre National de Réception des Véhicules. UTAC is ook daar een Technical Service.

Voor uw projectplanning is dit relevant omdat doorlooptijden, communicatie en documentatieprocessen verschillen tussen TAA’s. Het KBA werkt anders dan CNRV, en RDW heeft weer eigen procedures. Wie de typegoedkeuring afgeeft bepaalt mede de planning van uw project.

De overgang van oudere naar nieuwere reglementen

Voor inkopers die assortimentsbeslissingen nemen is het belangrijk om te begrijpen hoe UNECE met overgangsperiodes werkt. Een typegoedkeuring onder een ouder reglement vervalt niet automatisch zodra een nieuwer reglement wordt aangenomen. Bestaande producten blijven geldig tijdens de overgangsperiode, en bestaande voertuigen met die producten erop blijven legaal.

Maar voor nieuwe productontwikkeling kiezen fabrikanten vrijwel altijd direct voor de nieuwste norm. Concrete consequenties:

Een werklamp die nu wordt aangeschaft met R23-goedkeuring blijft tijdens de overgangsperiode bruikbaar als achteruitrijlamp. Maar nieuwe certificeringen voor signaleringsverlichting worden inmiddels onder R148 afgegeven. Voor uw assortiment betekent dit dat u langzaam de transitie zult zien: minder nieuwe R23-only producten op de markt, meer producten met R148 of een dubbele certificering.

Voor verstralers en koplampen geldt hetzelfde. R149 vervangt R112 en oudere normen. Een product met alleen R112 is nog jaren bruikbaar, maar nieuwe ontwikkelingen verschijnen vooral met R149-goedkeuring. Voor langetermijnplanning is het verstandig om dit mee te nemen in uw inkoopstrategie. Producten met de actuele norm hebben een langere markthorizon dan producten met alleen oudere normen.

Goed om vooraf te checken
Welke normen voor uw project relevant zijn, hangt af van de voertuigcategorie (M, N, O), de geplande toepassing en de markt waarvoor wordt geproduceerd. Een R65-zwaailamp voor een Duits bergingsvoertuig kan andere installatie-eisen hebben dan diezelfde lamp op een Nederlandse takelwagen, ook al is het product identiek.

CoC-aanpassingen: waar ligt de grens?

Een veelvoorkomende vraag bij verlichting voor carrosseriebouw: wanneer raakt een verlichtingsaanpassing het Certificate of Conformity, en wanneer niet? Het korte antwoord: het hangt af van wat u wijzigt en hoe ingrijpend dat is.

Vervangingen waarbij een lamp vervangen wordt door een equivalent E-gecertificeerd alternatief vereisen meestal geen CoC-aanpassing. Een kapotte achteruitrijlamp vervangen door een nieuwe R23-gecertificeerde versie is normaal onderhoud, ook als de nieuwe lamp van een andere fabrikant komt. Hetzelfde geldt voor een opwaardering naar LED waarbij functie, positie en schakeling identiek blijven.

Structurele wijzigingen liggen anders. Het toevoegen van extra werklampen op het dak, het inbouwen van een lichtbalk in de bumper, of het integreren van een zwaaibalk waar er voorheen geen was, kunnen wel een CoC-aanpassing vereisen. Hetzelfde geldt voor het verplaatsen van bestaande verplichte verlichting naar een andere positie. De RDW of KBA bepaalt per geval of een herkeuring of CoC-aanpassing nodig is.

Een praktisch advies dat we vaak geven: documenteer altijd welke producten u heeft gemonteerd, op welke positie, en bewaar de bijbehorende Approval Sheets. Bij twijfel over de impact van een wijziging kunt u dan vooraf navragen bij de Type Approval Authority. Vraag dit niet pas na productie, want dat leidt tot vertraging die volledig te voorkomen was.

Hoe ondersteunt TRALERT® bij verlichting voor wagenbouw

Onze rol als verlichtingsleverancier voor de truck- en trailerbranche gaat verder dan alleen het leveren van producten. Voor wagenbouwers, carrosseriebouwers en OEM-afdelingen zijn we vaak vanaf het ontwerptraject betrokken, niet als productverkoper maar als kennispartner die meedenkt over installatie en certificering rondom homologatie verlichting vrachtwagen en trailer.

In de praktijk komt dit op een aantal manieren terug. Onze technische adviseurs ondersteunen bij de selectie van producten die passen bij de toepassing en bij de relevante norm. Bij geleverde productlijnen kunnen we, waar beschikbaar, Approval Sheets en relevante productdocumentatie aanleveren, zodat technische beoordeling en projectvoorbereiding beter onderbouwd kunnen verlopen.

Voor projecten met plug-and-play kabelbomen en voorgeprogrammeerde modules, zoals bij 24V trailerbouw, kunnen we de hele verlichtingsinstallatie als geïntegreerd pakket leveren. Dit reduceert het aantal montagestappen op de werkvloer, voorkomt schakelingsfouten en verkort de keuringsvoorbereiding.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen E-keur en CE-keur voor voertuigverlichting?

Een E-keur is verplicht voor voertuigverlichting die wettelijke lichtfuncties vervult op de openbare weg, zoals remlichten, richtingaanwijzers of mistlichten. Een CE-markering is een algemene productconformiteit en geldt niet als typegoedkeuring voor voertuigverlichting. Voor verlichting op een truck of trailer is altijd het E-keurmerk vereist, niet enkel CE.

Heeft elke verlichtingscomponent op mijn voertuig een eigen typegoedkeuring nodig?

Elke verlichting die wettelijk gevoerd wordt op de openbare weg moet een geldige typegoedkeuring hebben volgens het juiste reglement. Werklampen die uitsluitend op afgesloten terrein worden gebruikt, zoals bouwterreinen, hoeven niet aan UN Regulations te voldoen. Wel gelden er andere veiligheids- en kwaliteitsstandaarden.

Wat als ik extra lampen toevoeg aan een voertuig dat al een typegoedkeuring heeft?

Het vervangen van een bestaande lamp door een equivalente E-gecertificeerde versie vereist meestal geen CoC-aanpassing. Het toevoegen van structureel nieuwe verlichting kan dat wel vereisen. Bij twijfel: vooraf navragen bij de Type Approval Authority is altijd verstandiger dan na productie aan de keuring beginnen.

Hoe weet ik of een lamp R10-conform is?

R10-conformiteit moet vermeld staan op de typegoedkeuringsdocumentatie. Bij veel producten staat het ook op de behuizing als aanduiding “10R” gevolgd door een nummer, naast de E-aanduiding. Een leverancier die R10-conformiteit niet kan aantonen, levert geen geschikt product voor moderne CAN-bus voertuigen.

Wij produceren voor meerdere markten. Wat moet ik per markt extra checken?

UN Regulations zijn binnen alle contracting parties van het 1958 Agreement wederzijds erkend. Een goedkeuring afgegeven door bijvoorbeeld het KBA in Duitsland is ook geldig in Nederland, Frankrijk en Italië. Wel kunnen er nationale aanvullingen gelden op het gebied van toepassingsregels en specifieke verplichtingen. Voor projecten over meerdere markten loont het om per land een korte check te doen op aanvullende eisen.

Hoe lang van tevoren moet ik mijn verlichtingsleverancier bij een project betrekken?

Hoe vroeger, hoe beter. In de ontwerpfase kan een leverancier nog meedenken over montageposities en R48-conformiteit zonder dat dit kosten met zich meebrengt. Pas in de productiefase aanschuiven betekent vaak dat conceptuele issues niet meer eenvoudig te corrigeren zijn. Voor projecten waar typegoedkeuring een rol speelt: betrek de verlichtingspartner uiterlijk in de specificatiefase.

Verlichting wordt in voertuigopbouw nog vaak behandeld als bijzaak, een component die je laat aansluiten als de rest van het ontwerp staat. In de realiteit is verlichting een van de meest gereguleerde aspecten van het voertuig, en een veelvoorkomend struikelpunt bij EU-typegoedkeuring voertuigverlichting.

---

Disclaimer:

Bij TRALERT® doen we ons uiterste best om de informatie in dit artikel zo nauwkeurig en actueel mogelijk te houden, inclusief de regelgeving rondom voertuigverlichting. Wetgeving kan echter regelmatig veranderen, en hoewel wij ons inspannen om deze wijzigingen tijdig door te voeren, kan het voorkomen dat bepaalde updates of aanpassingen nog niet zijn verwerkt in dit artikel. Wij adviseren onze lezers daarom altijd om de actuele wetgeving te controleren bij hun lokale overheidsinstanties of regelgevende organen, met name wanneer het gaat om uitzonderingen of specifieke nationale voorschriften. TRALERT® is niet aansprakelijk voor enige schade of boetes die voortvloeien uit verouderde of onvolledige informatie in dit artikel.

Neem bij twijfel altijd contact op met de bevoegde autoriteit om te verzekeren dat uw voertuig aan alle wettelijke eisen voldoet.