ECE R86: installatie van verlichting op landbouw- en bosbouwvoertuigen

ECE R86 regelt hoe verlichting en lichtsignalering op landbouw- en bosbouwvoertuigen worden geïnstalleerd. Daarbij gaat het niet alleen om de gebruikte lamp. Ook de positie, zichtbaarheid, schakeling en toepassing op het voertuig moeten kloppen.

Voor fabrikanten, wagenbouwers en B2B-inkopers begint de beoordeling daarom bij het voertuig zelf. Welke voertuigcategorie heeft u voor u? Welke lichtfuncties zijn vereist? En blijft de verlichting in de uiteindelijke configuratie goed zichtbaar?

ECE R86 wordt vaak gezien als de agrarische tegenhanger van ECE R48. Die vergelijking helpt, maar de regelingen zijn niet simpelweg uitwisselbaar. R86 houdt namelijk rekening met de bijzondere constructie van landbouw- en bosbouwvoertuigen.

ECE R86 in het kort

ECE R86 vormt het UNECE-kader voor de installatie van verlichting op landbouw- en bosbouwvoertuigen. Een goedgekeurde lamp alleen is daarom niet voldoende. Ook montagepositie, zichtbaarheid, functie en elektrische schakeling moeten passen bij het voertuig.

Wat is ECE R86?

ECE R86 behandelt de installatie van verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen op landbouw- en bosbouwvoertuigen. Daardoor kijkt de regeling verder dan de technische eigenschappen van een afzonderlijke lamp.

Juist de complete installatie op het voertuig staat centraal. Daarbij spelen onder andere montagepositie, zichtbaarheid, functie en elektrische aansturing een rol.

Voor een wagenbouwer zijn dit vooral praktische vragen. Waar monteert u het licht? Vanuit welke hoeken moet het zichtbaar blijven? Bovendien moet iedere functie correct worden aangestuurd.

Een richtingaanwijzer kan bijvoorbeeld correct zijn goedgekeurd, maar achter een spatbord of werktuig verdwijnen. De lamp voldoet dan technisch, terwijl de installatie alsnog niet correct is.

Kortom: productgoedkeuring en correcte installatie zijn twee verschillende zaken.

Voor welke voertuigen is ECE R86 relevant?

ECE R86 richt zich op landbouw- en bosbouwvoertuigen. Binnen het Europese typegoedkeuringskader worden deze voertuigen verder ingedeeld in de categorieën T, C, R en S.

Categorie	Betekenis binnen de EU	Praktijkvoorbeeld
T	Landbouw- of bosbouwtrekker op wielen	Trekker of tractor
C	Landbouw- of bosbouwtrekker op rupsbanden	Rupstrekker
R	Landbouw- of bosbouwaanhanger	Kipper, transportwagen of bepaalde tankwagens
S	Verwisselbare getrokken uitrusting	Bepaalde persen, machines en getrokken werktuigen

Bij categorieën R en S bepaalt de technische uitvoering uiteindelijk hoe het voertuig wordt geclassificeerd. Daarom geeft alleen een handelsnaam, zoals ‘pers’ of ‘tankwagen’, onvoldoende zekerheid.

Bovendien valt niet ieder werktuig automatisch binnen categorie S. Sommige gedragen of verwisselbare machines vallen buiten deze voertuigcategorie.

Gebruik bij een Europees voertuigproject daarom altijd de officiële voertuigdocumentatie. Denk bijvoorbeeld aan het Certificate of Conformity of het bijbehorende goedkeuringsdossier.

Bepaal eerst wat u bouwt. Vervolgens bepaalt u welke verlichtings- en installatie-eisen daarbij horen.

Hoe past ECE R86 binnen de Europese regelgeving?

Voor voertuigbouw binnen de Europese Unie staat ECE R86 niet op zichzelf. Het Europese typegoedkeuringskader bevat namelijk aanvullende en verbindende voorschriften.

Verordening (EU) nr. 167/2013 vormt het Europese kader voor landbouw- en bosbouwvoertuigen. Daarnaast werkt Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/208 de functionele veiligheid verder uit.

Bijlage XII van deze regelgeving behandelt specifiek de installatie van verlichting. Daarin komen onder andere montageposities, aantallen, zichtbaarheid en elektrische schakeling terug.

Daarom moet een wagenbouwer altijd naar de complete goedkeuringsroute kijken. Eén afzonderlijke eis uit ECE R86 vertelt niet automatisch het hele verhaal.

Wilt u meer weten over het bredere proces? Lees dan onze uitleg over typegoedkeuring en voertuigverlichting.

Wat is het verschil tussen ECE R86 en ECE R48?

ECE R86 en ECE R48 behandelen beide de installatie van voertuigverlichting. Toch zijn de regelgevingskaders voor verschillende voertuiggroepen ontwikkeld.

Kenmerk	ECE R48	ECE R86
Hoofdtoepassing	Reguliere wegvoertuigen	Landbouw- en bosbouwvoertuigen
Voorbeelden	Personenauto, bus, vrachtwagen en trailer	Trekker, aanhanger en getrokken uitrusting
Praktische aandacht	Reguliere voertuigconstructies en weggebruik	Afwijkende constructies, werktuigen en afmetingen

ECE R48 richt zich binnen UNECE op reguliere wegvoertuigen uit de categorieën M, N en O. Daarbij kunt u denken aan personenauto’s, bedrijfswagens, vrachtwagens, bussen en trailers.

Landbouw- en bosbouwvoertuigen vragen echter om andere oplossingen. Zo hebben trekkers vaak grote banden, hoge constructies en verstelbare voertuigonderdelen.

Daarnaast kunnen aanbouwwerktuigen bestaande lichtfuncties gedeeltelijk afschermen. Juist zulke omstandigheden maken een eigen installatiekader logisch.

ECE R86 vervult voor landbouw- en bosbouwvoertuigen ongeveer dezelfde functie als ECE R48 voor reguliere wegvoertuigen. R86 houdt daarbij rekening met de bijzondere constructie en toepassing van deze voertuigen.

Welke verlichting speelt een rol binnen ECE R86?

Niet ieder landbouw- of bosbouwvoertuig heeft dezelfde lichtfuncties nodig. Daarom bepalen voertuigcategorie, afmetingen en constructie welke voorzieningen vereist of toegestaan zijn.

In de praktijk kunt u onder andere met de volgende functies te maken krijgen:

Lichtfunctie	Praktische functie
Dimlicht	De weg verlichten zonder tegenliggers onnodig te verblinden
Grootlicht	De weg verder vooruit verlichten wanneer de situatie dit toelaat
Richtingaanwijzers	Een verandering van rijrichting aangeven
Alarmlichten	Andere weggebruikers waarschuwen
Remlichten	Achteropkomend verkeer laten zien dat het voertuig remt
Voorpositielichten	De aanwezigheid en breedte aan de voorzijde aangeven
Achterlichten	De achterzijde van het voertuig herkenbaar maken
Reflectoren	Invallend licht terugkaatsen en het voertuig herkenbaar maken
Zijmarkeringslichten	De zijkant en lengte van bepaalde voertuigen verduidelijken
Achteruitrijlichten	Een achteruitrijbeweging ondersteunen en zichtbaar maken
Werklampen	Een werkgebied of werkproces rondom de machine verlichten

Deze tabel betekent echter niet dat iedere functie op ieder voertuig verplicht is. Controleer daarom altijd de eisen voor de betreffende categorie en uitvoering.

Waarom zijn montage en zichtbaarheid zo belangrijk?

Bij voertuigverlichting kijkt men vaak eerst of de lamp correct functioneert. Voor een juiste installatie is dat echter slechts het begin.

Ook montagehoogte, onderlinge afstand en geometrische zichtbaarheid kunnen bepalend zijn. Bovendien mogen voertuigonderdelen een voorgeschreven lichtfunctie niet ongewenst afschermen.

Juist bij landbouw- en bosbouwvoertuigen vraagt dat extra aandacht. Grote banden, spatborden en werktuigen kunnen het zicht op verlichting namelijk sterk beïnvloeden.

Controleer de installatie daarom niet alleen terwijl het voertuig kaal in de werkplaats staat. Beoordeel ook de configuratie waarin het voertuig daadwerkelijk rijdt.

De transportstand is voor de praktijk vaak minstens zo belangrijk als de basisconfiguratie.

Wat als een frontwerktuig de verlichting afdekt?

Een frontmaaier, voorlader of ander werktuig kan oorspronkelijke voertuigverlichting gedeeltelijk afschermen. Daardoor kan een technisch correcte trekker na montage ineens een andere situatie opleveren.

Zo kan een richtingaanwijzer onvoldoende zichtbaar worden. Ook een positielicht kan achter een constructiedeel verdwijnen.

In dat geval moet u opnieuw beoordelen of de vereiste zichtbaarheid behouden blijft. Vervolgens kunnen aanvullende of alternatieve lichtposities nodig zijn.

Daarom is de complete voertuigconfiguratie bepalend. Alleen naar het losse armatuur kijken is niet voldoende.

Een goed verlichte trekker betekent nog geen goed verlichte combinatie

Hetzelfde principe geldt aan de achterzijde van een voertuigcombinatie. Zodra u een aanhanger of werktuig koppelt, verandert de visuele voertuigcontour.

Bovendien verschuift de achterkant die andere weggebruikers daadwerkelijk naderen. Daardoor moeten ook de functies op het getrokken voertuig correct zichtbaar blijven.

Denk bijvoorbeeld aan richtingaanwijzers, remlichten, achterlichten en reflectoren. Afhankelijk van het voertuig kunnen daarnaast andere markeringsvoorzieningen nodig zijn.

Ook de elektrische verbinding tussen trekker en getrokken voertuig verdient aandacht. Een correcte lichtunit heeft immers weinig waarde wanneer de aansluiting onderweg uitvalt.

Voor trekkers en zelfrijdende agrarische voertuigen vindt u bij TRALERT® onze verlichting voor agrarische voertuigen.

Werkt u aan een kipper, aanhanger of getrokken machine? Bekijk dan ook onze verlichting voor agrarische werktuigen.

Werklampen zijn geen wegverlichting

Werkverlichting speelt bij landbouw- en bosbouwmachines een belangrijke rol. Een krachtige LED-werklamp maakt het werkgebied namelijk beter zichtbaar.

Toch heeft een werklamp een andere functie dan dimlicht of grootlicht. De lamp is bedoeld om een werkgebied of werkproces te verlichten.

Wegverlichting ondersteunt daarentegen de bestuurder tijdens verkeersdeelname. Daarom maakt een hoge lichtopbrengst een werklamp niet automatisch geschikt als koplamp.

Bovendien kunnen nationale verkeersregels aanvullende beperkingen stellen aan het gebruik van werkverlichting op de openbare weg.

Lees voor de praktische toepassing ook onze uitleg over LED-werklampen voor trekkers en landbouwmachines.

Hoe verhouden ECE R86, R148, R149 en R150 zich?

Bij moderne voertuigverlichting komen meerdere UNECE-reglementen samen. Daardoor kan de nummering in eerste instantie verwarrend zijn.

Voor de praktijk helpt daarom één belangrijk onderscheid:

ECE R86 gaat over de installatie op het voertuig. Productreglementen zoals R148, R149 en R150 stellen technische eisen aan de gebruikte licht- of reflectiefunctie.

ECE R148 – lichtsignalering

ECE R148 bevat technische voorschriften voor verschillende lichtsignaleringsfuncties. Daarbij kunt u denken aan positie-, richting- en remlichtfuncties.

ECE R149 – wegverlichting

ECE R149 bevat technische voorschriften voor verschillende vormen van wegverlichting. Hieronder vallen onder andere verschillende koplampfuncties.

ECE R150 – reflecterende voorzieningen

ECE R150 behandelt retroreflecterende voorzieningen en markeringen. Deze produceren geen eigen licht, maar kaatsen invallend licht terug.

Kortom, de installatieregel en de productgoedkeuring vullen elkaar aan. Beide moeten daarom bij de toepassing correct worden beoordeeld.

Is een E-keur voldoende voor ECE R86?

Nee. Een E-keur alleen betekent niet dat de complete verlichtingsinstallatie correct is.

Een E-keur of E-typegoedkeuring toont waarvoor een product technisch is goedgekeurd. Vervolgens moet u het product nog correct op het voertuig toepassen.

• De montagepositie moet passen bij de betreffende functie.
• De vereiste geometrische zichtbaarheid moet behouden blijven.
• De lamp moet voor de juiste voertuigfunctie worden gebruikt.
• De elektrische schakeling moet correct functioneren.
• Andere voertuigonderdelen mogen de functie niet ongewenst afschermen.

Kismet: een lamp met de juiste E-keur kan dus onderdeel zijn van een installatie die toch niet correct voldoet.

Juist daarom is kennis van de voertuigopbouw minstens zo belangrijk als kennis van het armatuur.

Vallen graafmachines en bouwmachines onder ECE R86?

Nee, niet automatisch. ECE R86 is bedoeld voor landbouw- en bosbouwvoertuigen. Een andere werkomgeving maakt een machine daarom niet vanzelf onderdeel van dit regelgevingskader.

Een zelfrijdende graafmachine, wiellader of andere mobiele machine kan bijvoorbeeld onder een andere voertuigcategorie vallen. Daardoor kan ook een andere goedkeuringsroute van toepassing zijn.

Tegelijkertijd kan een bouwmachine op een regulier vrachtwagenchassis binnen categorie N blijven. In dat geval komt juist het R48-kader in beeld.

De sector bepaalt dus niet automatisch welke verlichtingsregels gelden. De juridische voertuigcategorie en goedkeuringsroute zijn leidend.

Dit onderwerp behandelen wij afzonderlijk in onze kennisbank. Zo blijft dit artikel gericht op de specifieke zoekintentie rond ECE R86.

Nationale regels kunnen aanvullende eisen stellen

Europese voertuigregels harmoniseren een groot deel van de technische eisen. Toch kunnen nationale voorschriften voor gebruik op de openbare weg verschillen.

Dat speelt bijvoorbeeld bij uitzonderlijke voertuigbreedte, aanbouwwerktuigen, markeringsvoorzieningen en werkverlichting. Daarom adviseren wij altijd een aanvullende controle in het land van gebruik.

Voor grensoverschrijdende inzet is dat extra belangrijk. Een technisch goedgekeurd voertuig kan namelijk nog steeds met aanvullende nationale verkeersregels te maken krijgen.

Officiële bronnen per land

Controleer lokale afwijkingen altijd via een officiële overheidsbron. Voor de belangrijkste TRALERT®-markten kunt u onder andere onderstaande bronnen gebruiken.

• Nederland: RDW – verlichting voor landbouw- en bosbouwvoertuigen
• Duitsland: Bundesministerium der Justiz – StVZO
• België: FOD Mobiliteit – homologatie en voertuigaanpassingen
• Frankrijk: Légifrance – landbouw- en bosbouwvoertuigen
• Italië: Ministero delle Infrastrutture e dei Trasporti – regelgeving
• Verenigd Koninkrijk: GOV.UK – agricultural vehicles

Let daarbij op dat het Verenigd Koninkrijk geen EU-lidstaat is. Britse regelgeving vormt daarom een afzonderlijk juridisch kader.

Officiële bronnen voor ECE R86

Voor homologatie en technische beoordeling adviseren wij altijd de officiële regelgeving als primaire bron. Daardoor voorkomt u dat verouderde samenvattingen onbedoeld als uitgangspunt worden gebruikt.

• UNECE – UN Regulation No. 86
• EUR-Lex – Europees kader voor landbouw- en bosbouwvoertuigen
• EUR-Lex – functionele veiligheid en installatie van verlichting

Regelgeving verandert bovendien regelmatig. Daarom actualiseert TRALERT® deze kennisartikelen wanneer relevante eisen voor voertuigbouw en verlichting wijzigen.

---

Veelgestelde vragen over ECE R86

Wat regelt ECE R86?

ECE R86 behandelt de installatie van verlichting en lichtsignalering op landbouw- en bosbouwvoertuigen. Daarbij kijkt het kader onder andere naar montagepositie, zichtbaarheid, functie en elektrische schakeling. Voor Europese typegoedkeuring moet u bovendien het toepasselijke EU-kader en de technische voertuigcategorie controleren.

Voor welke voertuigen is ECE R86 relevant?

ECE R86 is relevant voor landbouw- en bosbouwvoertuigen. Binnen het Europese kader worden onder andere wieltrekkers, rupstrekkers, aanhangwagens en verwisselbare getrokken uitrusting onderscheiden. Deze vallen respectievelijk binnen de categorieën T, C, R en S.

Wat is het verschil tussen ECE R48 en ECE R86?

ECE R48 behandelt de installatie van verlichting op reguliere wegvoertuigen uit de categorieën M, N en O. ECE R86 richt zich daarentegen op landbouw- en bosbouwvoertuigen. Daardoor houdt R86 rekening met afwijkende voertuigconstructies, werktuigen en gebruiksomstandigheden.

Is een E-keur voldoende om aan ECE R86 te voldoen?

Nee. Een E-keur toont waarvoor een lamp technisch is goedgekeurd. Vervolgens moeten ook montagepositie, zichtbaarheid, functie en elektrische aansluiting correct zijn. Daardoor kan een goedgekeurde lamp alsnog verkeerd op een voertuig worden toegepast.

Valt een graafmachine onder ECE R86?

Niet automatisch. Een zelfrijdende graafmachine of andere mobiele machine kan onder een andere voertuigcategorie en goedkeuringsroute vallen. Daarom bepaalt de technische voertuigclassificatie welke verlichtingsregels u uiteindelijk moet toepassen.

Geldt ECE R86 in ieder Europees land hetzelfde?

De technische goedkeuringsregels zijn grotendeels geharmoniseerd. Toch kunnen nationale verkeersregels aanvullende eisen stellen. Dat speelt bijvoorbeeld bij voertuigbreedte, markering, aanbouwwerktuigen en werkverlichting. Controleer daarom altijd de officiële voorschriften van het land waarin het voertuig wordt gebruikt.

Verlichting voor landbouw- en bosbouwvoertuigen

Een betrouwbare verlichtingsoplossing begint niet bij het armatuur, maar bij het voertuig en de toepassing. Daarom kijkt TRALERT® verder dan alleen het beschikbare product.

Wij helpen wagenbouwers, OEM’s en andere B2B-professionals bij de combinatie van lichtfuncties, goedkeuringen en praktische montage.

Bekijk daarom onze verlichting voor agrarische voertuigen of onze oplossingen voor agrarische werktuigen.

Heeft u een nieuwe voertuigopbouw of twijfelt u over de juiste lichtfunctie? Dan denken onze specialisten graag technisch met u mee.