Welke verlichtingseisen eisen gelden voor mobiele werkvoertuigen (categorie U)

In dit artikel gaan we het hebben over verlichtingseisen voor mobiele werkvoertuigen zoals een graafmachine, wiellader of een maaidorser. Deze voertuigen vallen onder categorie U.

Voor machinebouwers, OEM’s en B2B-inkopers is deze ontwikkeling belangrijk. Europa harmoniseert namelijk technische verkeersveiligheidseisen die nu nog sterk per lidstaat verschillen. Ook verlichting, montage, visuele waarschuwingen en markeringen krijgen daarin een vaste plaats.

In dit artikel leest u:

• Welke mobiele werkvoertuigen binnen categorie U kunnen vallen.
• Welke nationale regels vandaag nog gelden in verschillende Europese landen.
• Wat er vanaf 29 januari 2028 verandert voor fabrikanten en machinebouwers.
• Welke technische en verlichtingseisen Europa voor categorie U harmoniseert.

Categorie U in het kort

Categorie U is het nieuwe Europese kader voor bepaalde zelfrijdende mobiele machines die werkzaamheden uitvoeren en ook de openbare weg gebruiken. Vandaag gelden hiervoor nog verschillende nationale goedkeuringssystemen. Vanaf 2028 ontstaat een geharmoniseerde Europese route voor nieuwe machines binnen het toepassingsgebied.

Wat is voertuigcategorie U?

Categorie U is de Europese voertuigcategorie voor bepaalde zelfrijdende mobiele machines die speciaal zijn ontworpen om werkzaamheden uit te voeren en die occasioneel of regelmatig aan het verkeer op de openbare weg deelnemen. De machine is niet primair bedoeld voor het vervoer van personen, dieren of reguliere goederen. De machine heeft een ontwerpsnelheid van meer dan 6 km/u en maximaal 40 km/u. De officiële Europese term is niet voor de weg bestemde mobiele machine. Internationaal wordt hiervoor vaak de afkorting NRMM gebruikt: Non-Road Mobile Machinery.

Dat klinkt misschien tegenstrijdig. De machine is immers juist bedoeld om soms over de openbare weg te rijden. Het onderscheid zit daarom in de hoofdfunctie. Deze machines zijn ontworpen om werkzaamheden uit te voeren, niet voor regulier personen- of goederenvervoer.

Toch moeten zulke machines vaak van een depot naar een bouwplaats rijden. Bovendien kunnen ze verschillende werklocaties via de openbare weg bereiken. Juist voor die verkeersdeelname introduceert Verordening (EU) 2025/14 de Europese categorie U.

Voor welke mobiele werkvoertuigen is categorie U bedoeld?

Categorie U geldt niet automatisch voor iedere machine op een bouwplaats. De Europese regeling stelt duidelijke voorwaarden aan het voertuig.

De machine moet zelfrijdend zijn, werkzaamheden uitvoeren en bedoeld zijn om occasioneel of regelmatig de openbare weg te gebruiken.

Daarnaast ligt de door het ontwerp bepaalde maximumsnelheid boven 6 km/u en op maximaal 40 km/u.

Voor de praktijk kunnen we de belangrijkste toepassingen in vier groepen verdelen.

Bouw en grondverzet

In bouw en grondverzet komt categorie U waarschijnlijk vaak in beeld. Veel machines moeten immers zelfstandig tussen werklocaties kunnen rijden.

• mobiele graafmachines;
• wielladers, laadschoppen en shovels;
• verreikers;
• bepaalde bulldozers en dumpers;
• asfaltspreidmachines en walsen;
• bepaalde zelfrijdende mobiele kranen.

De machine moet daarbij natuurlijk wel aan het volledige toepassingsgebied voldoen. Niet iedere rupsmachine of mobiele kraan wordt daarom automatisch categorie U.

Landbouw, groenvoorziening en bosbouw

Ook in landbouw en bosbouw komen zelfrijdende werkmachines voor die niet als gewone trekker worden geclassificeerd.

• maaidorsers en veldhakselaars;
• bieten- en aardappelrooiers;
• zelfrijdende veldspuiten;
• bepaalde zelfrijdende maaimachines;
• zelfrijdende bosbouwmachines.

Een gewone landbouw- of bosbouwtrekker blijft echter binnen het daarvoor bedoelde voertuigkader. Daarvoor kan ECE R86 voor landbouw- en bosbouwvoertuigen relevant zijn.

Industrie en intern transport

Ook industriële machines kunnen onder categorie U vallen wanneer zij daadwerkelijk de openbare weg gebruiken.

• bepaalde zware of ruwterreinheftrucks;
• zelfrijdende hoogwerkers;
• andere zelfrijdende industriële werkmachines.

Hierbij is de hoofdfunctie opnieuw bepalend. Een voertuig dat primair goederen vervoert, valt juist buiten de bedoelde categorie.

Infrastructuur en openbare ruimte

Ten slotte omvat de markt verschillende machines voor wegbeheer, onderhoud en openbare ruimte.

• straatveegmachines;
• bepaalde professionele maaimachines;
• zelfrijdende versnipperaars;
• andere zelfrijdende onderhoudsmachines.

Deze voorbeelden zijn geen automatische voertuigclassificatie. De technische uitvoering, snelheid, functie en bestaande goedkeuring bepalen uiteindelijk of categorie U geldt.

Wanneer valt een machine niet onder categorie U?

De Europese verordening bevat verschillende uitsluitingen. Daardoor voorkomt Europa overlap met bestaande voertuigcategorieën en andere goedkeuringskaders.

• Machines van maximaal 6 km/u vallen buiten het Europese U-kader.
• Machines met een ontwerpsnelheid boven 40 km/u zijn eveneens uitgesloten.
• Machines met meer dan drie zitplaatsen, inclusief de bestuurdersplaats, vallen buiten het toepassingsgebied.
• Voertuigen voor primair personen-, dieren- of goederenvervoer worden niet als categorie U behandeld.
• Voertuigen die uitsluitend onder bestaande EU-voertuigregels vallen blijven binnen dat bestaande kader.
• Machines die vóór 29 januari 2028 in de EU op de markt zijn gebracht, geregistreerd of in gebruik genomen vallen niet achteraf onder deze regeling.

Een kraanopbouw op een vrachtwagen wordt dus niet automatisch categorie U. Blijft het voertuig categorie N, dan kan ECE R48 voor de installatie van voertuigverlichting leidend blijven.

Ook getrokken machines vallen buiten Verordening (EU) 2025/14. Het nieuwe U-kader behandelt namelijk alleen zelfrijdende mobiele machines.

Een getrokken machine is overigens niet automatisch categorie S. Die categorie hoort specifiek bij landbouw- en bosbouwvoertuigen.

Waarom introduceert Europa categorie U?

De reden voor categorie U is vooral praktisch. Europa kende nog geen volledig geharmoniseerd systeem voor verkeersveiligheid van deze machines.

Daardoor gelden vandaag verschillende technische goedkeuringsregels in de lidstaten. Een fabrikant kan hetzelfde machinetype dus meerdere keren moeten laten beoordelen.

Duitsland kent bijvoorbeeld de selbstfahrende Arbeitsmaschine. Frankrijk werkt onder meer met regels voor matériels de travaux publics.

Italië gebruikt het begrip macchine operatrici. Nederland heeft daarnaast al een nationale voertuigcategorie U voor mobiele machines.

De technische betekenis en toelatingsprocedure zijn echter niet overal hetzelfde. Daardoor ontstaan extra kosten en administratieve werkzaamheden voor fabrikanten.

Het nieuwe Europese kader moet juist deze verschillen verkleinen. Eén Europese goedkeuring kan vervolgens binnen de EU worden erkend voor geharmoniseerde onderdelen.

Europa creëert hiermee eigenlijk één gemeenschappelijke voertuigtaal voor machines die jarenlang tussen werkmachine en wegvoertuig vielen.

Waar staan we nu met categorie U?

De Europese basisverordening is inmiddels vastgesteld en in werking. Toch bevinden we ons in 2026 nog in de technische uitwerkingsfase.

Verordening (EU) 2025/14 bepaalt het kader. Vervolgens worden de gedetailleerde technische eisen via gedelegeerde en uitvoeringshandelingen ingevuld.

De Europese Commissie moet de belangrijkste gedelegeerde technische regels uiterlijk vóór 29 januari 2027 vaststellen.

Moment	Wat betekent dit voor de praktijk?
MomentNu	Wat betekent dit voor de praktijk?De basis van categorie U ligt vast. Nationale goedkeuringssystemen blijven praktisch zeer belangrijk.
MomentUiterlijk 29 januari 2027	Wat betekent dit voor de praktijk?De Commissie moet de belangrijkste gedelegeerde technische regels vaststellen.
MomentVanaf 29 januari 2028	Wat betekent dit voor de praktijk?Verordening (EU) 2025/14 wordt algemeen van toepassing op nieuwe machines binnen het toepassingsgebied.
Moment2028 tot 29 januari 2036	Wat betekent dit voor de praktijk?EU-goedkeuring en nationale typegoedkeuringsroutes kunnen onder voorwaarden naast elkaar bestaan.

Juridisch is de mogelijkheid voor Europese goedkeuring al voorzien. Praktische toepassing vereist echter ook de benodigde technische gedelegeerde en uitvoeringsregels.

Vanaf 29 januari 2028 wordt het systeem vervolgens algemeen van toepassing.

Wat geldt vandaag voor mobiele machines in Europa?

Tot de Europese harmonisatie volledig toepasbaar wordt, moet u vandaag vooral naar het land van goedkeuring kijken.

Dat betekent niet dat iedere nationale eis compleet anders is. Toch verschillen classificatie, homologatie en technische toelating nog duidelijk per land.

Duitsland: selbstfahrende Arbeitsmaschine

Duitsland kent de categorie selbstfahrende Arbeitsmaschine. De FZV omschrijft deze als een motorvoertuig dat werkzaamheden uitvoert en niet voor personen- of goederenvervoer is bedoeld.

Veel van deze voertuigen zijn formeel vrijgesteld van reguliere toelating. Toch mogen ze niet zomaar zonder voertuiggoedkeuring de openbare weg gebruiken.

Het voertuig moet daarvoor overeenkomen met een goedgekeurd type of een individuele goedkeuring hebben. Boven 20 km/u gelden bovendien aanvullende kentekenvoorschriften.

Voor verlichting blijft momenteel de Duitse StVZO belangrijk. Deze bevat specifieke bepalingen voor onder andere werkmachines, koplampen, achterlichten en montagehoogtes.

Controleer Duitse projecten daarom via de officiële Fahrzeug-Zulassungsverordnung en StVZO-regels voor verlichting.

Frankrijk: réception en Code de la route

Frankrijk gebruikt vandaag een eigen homologatie- en réception-systeem voor voertuigen die niet via een geharmoniseerde Europese goedkeuring worden toegelaten.

Voor bepaalde matériels de travaux publics bepaalt de Franse regelgeving of een réception nodig is voordat het voertuig wordt gebruikt.

Daarnaast bevat de Code de la route een afzonderlijk hoofdstuk voor voertuigverlichting en signalering.

Daarom moet een Franse machinebouwer momenteel zowel de voertuigclassificatie als de nationale verlichtingsvoorschriften controleren.

Gebruik daarvoor de officiële bepalingen over réception van véhicules en matériels de travaux publics en éclairage et signalisation.

België: homologatie is regionaal georganiseerd

In België vormt de bestuurlijke structuur een extra aandachtspunt. Homologatie, technische keuring en massa’s zijn sinds 2014 regionale bevoegdheden.

Daardoor behandelt Vlaanderen, Wallonië of Brussel de concrete aanvraag. De gekozen regio bepaalt dus waar u de homologatieprocedure start.

Controleer daarom voor Belgische projecten de officiële Belgische informatie over homologatie en voertuigaanpassingen.

Italië: macchine operatrici

Italië kent vandaag de nationale categorie macchine operatrici. Voor registratie en toelating speelt de Motorizzazione Civile daarbij een centrale rol.

De Codice della strada bevat daarnaast de huidige regels voor verkeersdeelname en technische voertuigvoorzieningen.

Een Italiaanse fabrikant moet daarom voorlopig de nationale route volgen wanneer geen toepasbare Europese U-goedkeuring wordt gebruikt.

Raadpleeg hiervoor de officiële informatie van de Italiaanse Motorizzazione over macchine operatrici.

Nederland: categorie U bestaat nationaal al

Nederland gebruikt categorie U nu al voor mobiele machines. Dat nationale systeem heeft veel overlap met de toekomstige Europese voertuiggroep.

Toch zijn beide kaders juridisch niet hetzelfde. De Europese U-categorie krijgt een eigen definitie, toepassingsgebied en goedkeuringsprocedure.

In Nederland geldt momenteel registratieplicht voor motorvoertuigen vanaf 6 km/u wanneer zij op de openbare weg komen.

Dat verschilt iets van het Europese kader. Verordening 2025/14 sluit machines uit die maximaal 6 km/u kunnen rijden.

Voor Nederlandse projecten vindt u de actuele route bij de RDW voor mobiele machines.

Verenigd Koninkrijk: apart wettelijk kader

Het Verenigd Koninkrijk is geen EU-lidstaat. Categorie U wordt daar daarom niet rechtstreeks het Europese typegoedkeuringskader.

Voor bepaalde bouw- en werkmachines gebruikt Groot-Brittannië onder andere het begrip engineering plant.

Daarbij blijven de Construction and Use Regulations en Road Vehicles Lighting Regulations belangrijke nationale bronnen.

Bekijk voor Britse projecten daarom de officiële GOV.UK-richtlijnen voor engineering plant vehicles.

Wat verandert er vanaf 29 januari 2028?

Vanaf 29 januari 2028 wordt Verordening (EU) 2025/14 algemeen van toepassing. Daarmee ontstaat een geharmoniseerde Europese goedkeuringsroute voor categorie U.

Een fabrikant kan daarmee een EU-typegoedkeuring voor een machinetype aanvragen. Daarnaast bestaat een route voor individuele EU-goedkeuring.

De grote winst zit vervolgens in de erkenning. Lidstaten mogen een conforme machine niet opnieuw op dezelfde geharmoniseerde technische aspecten afwijzen.

Dat vermindert de noodzaak om dezelfde machine in meerdere landen opnieuw technisch te laten homologeren.

Er blijft echter een belangrijke overgang bestaan. Tot 29 januari 2036 mogen lidstaten onder voorwaarden nationale typegoedkeuringsregels blijven toepassen.

Tijdens deze overgang kan een fabrikant kiezen voor EU-typegoedkeuring, individuele EU-goedkeuring of de beschikbare nationale route.

Wat wordt Europees geharmoniseerd?

Het nieuwe kader gaat veel verder dan alleen een kenteken of registratie. Europa harmoniseert juist de technische verkeersveiligheid van de machine.

Verordening (EU) 2025/14 noemt onder andere de volgende onderdelen:

Technisch onderwerp	Praktische betekenis
Technisch onderwerpConstructieve veiligheid	Praktische betekenisDe machine moet veilig zijn opgebouwd voor verkeersdeelname.
Technisch onderwerpMaximumsnelheid	Praktische betekenisSnelheidsbegrenzing en snelheidsinformatie worden onderdeel van de beoordeling.
Technisch onderwerpRemmen	Praktische betekenisDe machine moet voldoende en controleerbaar kunnen vertragen en stoppen.
Technisch onderwerpBesturing	Praktische betekenisDe bestuurder moet de machine veilig op de weg kunnen controleren.
Technisch onderwerpZicht en indirect zicht	Praktische betekenisGezichtsveld, ruiten en indirecte zichtsystemen krijgen technische eisen.
Technisch onderwerpVerlichting en signalering	Praktische betekenisVerlichting, montage, visuele waarschuwingen en markeringen worden geharmoniseerd.
Technisch onderwerpWerkuitrusting in wegstand	Praktische betekenisOok gieken, bakken en zwenkbare constructies tellen mee tijdens weggebruik.
Technisch onderwerpWaarschuwingssignalen	Praktische betekenisAkoestische waarschuwingsvoorzieningen maken deel uit van het kader.
Technisch onderwerpAfmetingen en massa	Praktische betekenisBreedte, lengte, massa, aslasten en bodemdruk krijgen aandacht.
Technisch onderwerpBanden of rupsen	Praktische betekenisOok de verbinding tussen machine en wegdek wordt beoordeeld.
Technisch onderwerpAchteruitrijden	Praktische betekenisDe veilige uitvoering van achteruitrijbewegingen valt binnen het kader.
Technisch onderwerpBestuurdersplaats	Praktische betekenisZitplaats, bediening en veiligheidsvoorzieningen worden meegenomen.

De exacte technische waarden en testmethoden worden via aanvullende Europese regelgeving verder ingevuld.

Wat blijft na harmonisatie nationaal relevant?

Een Europese goedkeuring betekent niet dat iedere mobiele machine daarna zonder voorwaarden over iedere Europese weg mag rijden.

Juist bij grote werkmachines blijven nationale verkeersregels relevant. Dat geldt vooral voor uitzonderlijke afmetingen en massa’s.

De EU-verordening staat lidstaten bovendien expliciet toe bepaalde goedgekeurde machines alsnog te beperken bij buitensporige afmetingen of massa.

Hetzelfde kan spelen bij hoge aslasten, bodemdruk of bepaalde volledig geautomatiseerde rijfuncties.

Daarnaast kunnen nationale regels nodig blijven voor routes, ontheffingen en de praktische verkeersdeelname.

Belangrijk voor internationale inzet

EU-typegoedkeuring betekent dat de geharmoniseerde technische goedkeuring wordt erkend. Het betekent niet automatisch dat iedere machine zonder aanvullende voorwaarden overal in Europa mag rijden.

Wanneer geldt ECE R48, ECE R86 of categorie U?

Bij mobiele machines ontstaat gemakkelijk verwarring tussen ECE R48, ECE R86 en het nieuwe categorie-U-kader.

Niet het werk dat de machine uitvoert bepaalt het verlichtingskader, maar de juridische voertuigcategorie en goedkeuringsroute zijn daarvoor leidend.

Voertuig of machine	Juridische route	Kader voor installatie van verlichting
Voertuig of machineVrachtwagen of bedrijfsvoertuig	Juridische routeM-, N- of O-categorie	Kader voor installatie van verlichtingECE R48
Voertuig of machineWerkmachine op vrachtwagenchassis	Juridische routeBijvoorbeeld categorie N	Kader voor installatie van verlichtingECE R48 wanneer het voertuig categorie N blijft
Voertuig of machineLandbouwtrekker of landbouwvoertuig	Juridische routeT-, R- of S-kader	Kader voor installatie van verlichtingECE R86
Voertuig of machineZelfrijdende landbouw- of bosbouwmachine	Juridische routeKan binnen het NRMM/U-kader komen	Kader voor installatie van verlichtingUNECE werkt aan uitbreiding van ECE R86 naar agricultural and forestry NRMM
Voertuig of machineGraafmachine, wiellader, wals of vergelijkbare werkmachine	Juridische routeCategorie U wanneer Verordening (EU) 2025/14 van toepassing is	Kader voor installatie van verlichtingNiet automatisch ECE R48 of R86; het Europese U-kader en de bijbehorende technische eisen zijn leidend

Een mobiele kraan laat dit verschil goed zien. Een kraanopbouw op een vrachtwagen kan juridisch categorie N blijven. In dat geval blijft ECE R48 relevant voor de installatie van de voertuigverlichting.

Een zelfstandig ontworpen mobiele machine kan daarentegen binnen categorie U vallen. Dan mag u ECE R48 niet automatisch als installatiekader gebruiken.

ECE R86 wordt uitgebreid richting zelfrijdende landbouwmachines

Voor landbouw- en bosbouwmachines is daarnaast een belangrijke UNECE-ontwikkeling gaande. Er wordt gewerkt aan een nieuwe wijzigingsreeks van ECE R86 waarin ook agricultural and forestry non-road mobile machinery expliciet aan het toepassingsgebied wordt toegevoegd.

Dat is relevant voor bijvoorbeeld zelfrijdende oogst- en landbouwmachines die niet als gewone trekker zijn geclassificeerd.

Deze uitbreiding is in 2026 echter nog in ontwikkeling. Daarom presenteert TRALERT® R86 nog niet als definitief installatiekader voor iedere landbouwmachine die straks binnen categorie U valt.

Onthoud vooral: een mobiele machine valt niet onder ECE R48 omdat deze in de bouw werkt. Ook valt een machine niet automatisch onder ECE R86 omdat deze in de landbouw wordt gebruikt. Begin altijd bij de officiële voertuigclassificatie.

Wat betekent categorie U voor de verlichtingseisen?

Voor TRALERT® is één onderdeel van de nieuwe regelgeving bijzonder relevant. Europa noemt verlichting, installatie van verlichting, visuele waarschuwingen en markeringen expliciet.

Daarmee wordt niet alleen het gebruikte armatuur belangrijk. Ook de positie en werking op de complete machine tellen mee.

Bovendien noemt de regelgeving de buitenzijde van de machine in wegstand. Daarbij horen ook werkuitrusting en zwenkbare constructies.

Dat heeft directe gevolgen voor bijvoorbeeld een graafmachine. Een giek of graafarm kan immers een richtingaanwijzer of koplamp afschermen.

Voor de toekomstige goedkeuring moet de verkeersfunctie dus in de relevante wegconfiguratie correct blijven functioneren.

Voor machinebouwers is dat een belangrijk ontwerpprincipe: beoordeel verlichting niet alleen op het kale chassis, maar op de complete machine in wegstand.

Welke verlichting wordt waarschijnlijk belangrijk?

De basisverordening geeft nog geen universele R48-achtige montagetabel voor categorie U. Daarom moeten we niet vooruitlopen op exacte afstanden en hoogtes.

We weten echter al welke functies Europa technisch wil regelen. Daarbij gaat het om verkeersverlichting, signalering, waarschuwingen en markeringen.

Voor engineering betekent dit dat u alvast rekening kunt houden met:

• zichtbare voor- en achterverlichting;
• richting- en remsignalering;
• zichtbaarheid van de machinecontour;
• visuele waarschuwingsvoorzieningen;
• reflecterende voorzieningen en markering;
• de invloed van werkuitrusting op alle verkeersfuncties.

Zodra de gedetailleerde Europese technische regels vastliggen, kunnen deze eisen nauwkeuriger worden vertaald naar montageposities en productselectie.

Werkverlichting is iets anders dan wegverlichting

Bij mobiele werkvoertuigen vormt werkverlichting vaak een groot deel van het totale lichtpakket. Dat is logisch tijdens grondverzet, laden of werkzaamheden in het donker.

Toch hebben werklampen en wegverlichting verschillende functies. Een krachtige werklamp is daarom niet automatisch geschikt als officiële koplamp.

Werkverlichting ondersteunt het werkproces. Wegverlichting en lichtsignalering zorgen daarentegen voor veilige verkeersdeelname en herkenbaarheid.

Wilt u vooral de werkzones rondom een graafmachine verbeteren? Lees dan onze praktische uitleg over optimale verlichting voor graafmachines.

Een E-keur alleen is niet voldoende

Ook binnen het nieuwe U-kader blijft productgoedkeuring slechts één onderdeel van een complete voertuigopbouw.

Een E-keur op voertuigverlichting laat zien waarvoor een product technisch is goedgekeurd. Daarna moet de toepassing op de machine nog kloppen.

Een richtingaanwijzer kan bijvoorbeeld technisch correct zijn, maar achter een graafarm verdwijnen. Daardoor werkt de verkeersfunctie in wegstand alsnog onvoldoende.

Controleer daarom altijd productgoedkeuring, montagepositie, zichtbaarheid en elektrische aansturing als één geheel.

Ook EMC verdient aandacht bij mobiele werkvoertuigen

Moderne machines bevatten steeds meer elektronica. Camera’s, GPS, radar, CAN-bus en elektronisch aangestuurde hydrauliek zijn inmiddels heel gebruikelijk.

Daarom mag aanvullende verlichting geen ongewenste elektromagnetische storing veroorzaken. Andersom moet elektronica ook voldoende bestand zijn tegen externe elektromagnetische invloeden.

Controleer daarom bij elektronische voertuigcomponenten ook of ECE R10 voor elektromagnetische compatibiliteit relevant is voor de gekozen toepassing.

Hoe bereidt u een nieuw machineplatform voor op categorie U?

Machinebouwers hoeven niet tot 2028 te wachten voordat ze rekening houden met het nieuwe Europese kader.

Juist bij nieuwe platformen loont het om de toekomstige goedkeuringsroute vroeg in engineering en inkoop mee te nemen.

1. Stel eerst de voertuigclassificatie vast. Controleer of de machine daadwerkelijk binnen categorie U kan vallen.
2. Bepaal de doelmarkten. Controleer welke nationale route vandaag geldt in de landen waar u de machine verkoopt.
3. Leg de wegstand vast. Neem gieken, bakken, aanbouwdelen en zwenkbare constructies mee in de beoordeling.
4. Scheid weg- en werkverlichting. Iedere lichtfunctie moet duidelijk voor de juiste toepassing worden ontworpen.
5. Controleer zichtbaarheid vroeg. Voorkom dat werkuitrusting noodzakelijke verkeersverlichting afschermt.
6. Bewaar technische productdocumentatie. Leg goedkeuringsnummers, certificaten en datasheets direct tijdens de inkoop vast.
7. Volg de Europese technische uitwerking. Daardoor kunt u een platform tijdig aanpassen vóór algemene toepassing in 2028.
8. Controleer nationale gebruikseisen. EU-goedkeuring neemt niet iedere lokale verkeersregel weg.

Deze voorbereiding kan veel kosten besparen. Een lichtpositie aanpassen tijdens engineering is immers eenvoudiger dan een complete machineserie achteraf wijzigen.

Officiële Europese bron voor categorie U

De primaire Europese bron is Verordening (EU) 2025/14 betreffende niet voor de weg bestemde mobiele machines die deelnemen aan het verkeer op de openbare weg.

Voor homologatieprojecten adviseren wij altijd de actuele Europese publicaties te controleren. De technische uitwerking richting 2028 blijft namelijk belangrijk voor productselectie en voertuigontwerp.

TRALERT® volgt deze ontwikkeling. Daarom actualiseren wij dit artikel wanneer nieuwe Europese verlichtingseisen gevolgen krijgen voor machinebouwers en inkopers.

---

Veelgestelde vragen over categorie U

Wat is categorie U?

Categorie U is het Europese voertuigkader voor bepaalde zelfrijdende mobiele machines die werkzaamheden uitvoeren en ook de openbare weg gebruiken. Het gaat om nieuwe machines binnen het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2025/14. Vanaf 29 januari 2028 wordt deze regeling algemeen van toepassing.

Welke snelheid geldt voor categorie U?

Het Europese U-kader geldt niet voor machines die maximaal 6 km/u kunnen rijden. Ook machines boven 40 km/u zijn uitgesloten. De relevante snelheidsrange ligt daardoor boven 6 km/u en op maximaal 40 km/u, mits de machine ook aan de overige voorwaarden voldoet.

Valt iedere graafmachine onder categorie U?

Nee. De machine moet onder andere zelfrijdend zijn, werkzaamheden uitvoeren en bedoeld zijn voor weggebruik. Daarnaast gelden eisen aan snelheid, zitplaatsen en hoofdfunctie. Ook een bestaande Europese voertuigclassificatie kan ervoor zorgen dat het U-kader niet van toepassing is.

Geldt categorie U nu al in Duitsland en Frankrijk?

De Europese basisverordening is al in werking, maar wordt pas vanaf 29 januari 2028 algemeen toegepast. Duitsland en Frankrijk gebruiken vandaag daarom nog hun bestaande nationale toelatingskaders. Tijdens de overgang na 2028 kunnen nationale typegoedkeuringsroutes onder voorwaarden nog blijven bestaan.

Krijgt categorie U een ECE-regeling zoals ECE R48?

Op dit moment niet. Categorie U is gebaseerd op Verordening (EU) 2025/14. De concrete technische eisen worden via aanvullende Europese regelgeving uitgewerkt. Bestaande ECE-goedkeuringen kunnen voor onderdelen relevant zijn, maar R48 of R86 wordt daardoor niet automatisch het installatiekader.

Welke verlichtingseisen gelden straks voor categorie U?

Europa heeft al vastgelegd dat verlichting, installatie, visuele waarschuwingen en markeringen onderdeel van de goedkeuring worden. De gedetailleerde technische eisen worden verder uitgewerkt. Daarom is er momenteel nog geen universele montagetabel voor alle categorie U-machines.

Mag een EU-goedgekeurde machine overal in Europa rijden?

Niet zonder meer. EU-goedkeuring harmoniseert de technische goedkeuringsaspecten. Lidstaten kunnen echter beperkingen behouden voor bijvoorbeeld uitzonderlijke afmetingen, massa, aslasten of bepaalde verkeerssituaties. Controleer daarom ook na 2028 de gebruiksregels van het betreffende land.

Verlichting voor mobiele werkvoertuigen voorbereiden op Europa

Categorie U brengt de Europese toelating van mobiele machines uiteindelijk dichter bij één gezamenlijk systeem. Voor fabrikanten levert dat kansen op, maar ook nieuwe technische aandachtspunten.

TRALERT® helpt OEM’s, machinebouwers en B2B-inkopers bij het selecteren van betrouwbare LED-verlichting en signalering voor zware toepassingen. Daarbij kijken wij naar goedkeuring, voertuigopbouw, elektrische integratie en dagelijkse inzet.

Werkt u aan een nieuw machineplatform of bereidt u uw productlijn voor op categorie U? Dan denken onze specialisten graag met u mee.