Praktische tips voor een 24v voertuig verlichtingssysteem

In deze blog leest u:

• Welke verlichting u op een 24 volt vrachtwagen kunt aansluiten
• Waar u op let bij kabels, massa, connectoren en zekeringen
• Hoe u verlichting tussen trekker en oplegger koppelt
• Welke storingen na het aansluiten van LED-verlichting kunnen ontstaan
• Welke regelgeving bij vrachtwagenverlichting een rol speelt

Voorbeeld van een rijplatentrailer volledig voorzien van 24 volt verlichting uit het TRALERT® plug & play assortiment.

Waarom werken vrachtwagens op 24V?

Zware bedrijfsvoertuigen gebruiken meestal een 24V systeem. Daarmee kan hetzelfde elektrische vermogen met minder stroom worden geleverd. Verdubbelt de spanning, dan halveert bij hetzelfde vermogen de benodigde stroom.

Op een vrachtwagen is dat belangrijk. Kabels lopen vaak over lange afstanden door het chassis. Een lagere stroom beperkt spanningsverlies en warmteontwikkeling in de bedrading. Ook kan voor hetzelfde vermogen vaak een kleinere kabeldoorsnede volstaan.

Bij een trekker-opleggercombinatie worden de kabeltrajecten nog langer. Daar komt het voordeel van een 24 volt systeem extra goed naar voren.

Voor de verlichting betekent dit vooral dat ieder onderdeel geschikt moet zijn voor de aangeboden spanning. Veel LED-verlichting voor transport werkt daarom met een breed spanningsbereik, bijvoorbeeld 12-24V of 9-36V. Een lamp die uitsluitend voor 12V is ontwikkeld, hoort niet rechtstreeks op een 24V systeem.

Het stroomverbruik en de lengte van het circuit bepalen vervolgens welke kabel u nodig heeft. Wilt u dit exact bepalen? Bekijk dan onze uitleg over kabeldikte berekenen voor voertuigverlichting.

Welke verlichting kunt u op een 24V vrachtwagen aansluiten?

24V verlichting is geen aparte lichtfunctie. De aanduiding vertelt vooral voor welke voedingsspanning de verlichting geschikt is. Op een vrachtwagen gaat het onder meer om:

• Achterlichten met achterlicht-, rem- en achteruitrijfunctie, vaak gecombineerd in één armatuur
• Richtingaanwijzers, waaronder dynamische en sequentiële uitvoeringen
• Markerings- en breedteverlichting voor betere contourherkenning
• Werklampen voor laden, lossen en werkzaamheden rond het voertuig
• Verstralers en koplampverlichting voor extra zicht op afstand
• Waarschuwings- en signaalverlichting zoals zwaai- en flitsverlichting

Deze lampen kunnen allemaal op een 24 volt installatie werken, maar de eisen verschillen per lichtfunctie. Voor een werklamp gelden bijvoorbeeld andere regels dan voor een achterlicht.

Waar let u op bij 24V vrachtwagenverlichting aansluiten?

Een lamp monteren is meestal het eenvoudige deel. De kwaliteit van de aansluiting bepaalt of de verlichting ook na duizenden kilometers probleemloos blijft werken. Controleer daarom altijd de volgende onderdelen.

Controleer de voedingsspanning

Controleer eerst of de lamp geschikt is voor 24V of een multivoltage bereik waarin 24 volt valt. Kijk daarvoor naar de productspecificaties. Houd ook rekening met de laadspanning wanneer de motor draait, omdat de werkelijke boordspanning dan hoger ligt dan de nominale 24V.

Kies de juiste bekabeling

Kabellengte, stroomsterkte en kabeldoorsnede horen bij elkaar. Een te dunne kabel veroorzaakt over een lang traject extra spanningsverlies. LED-verlichting kan daardoor minder fel branden of onregelmatig werken.

Kies de kabeldoorsnede daarom op basis van het werkelijke stroomverbruik en de lengte van het circuit. Niet simpelweg op basis van de kabel die nog in de werkplaats ligt. In ons overzicht van bekabeling voor vrachtwagen en oplegger vindt u verschillende mogelijkheden.

Zorg voor een goede massa

Een slechte massaverbinding veroorzaakt opvallend veel storingen. De verlichting kan knipperen, minder licht geven of alleen tijdens het rijden uitvallen.

Zorg daarom voor een schoon en corrosievrij massapunt. Controleer verbindingen ook op speling en vervuiling. Deel een massa liever niet onnodig tussen componenten met sterk verschillend stroomverbruik.

Gebruik geschikte connectoren

Connectoren onder een vrachtwagen krijgen dagelijks water, vuil, pekel en trillingen te verduren. Een betrouwbare 24V aansluiting vraagt daarom om connectoren die tegen deze omstandigheden bestand zijn.

Afgedichte systemen zoals Deutsch en Superseal worden hiervoor veel gebruikt. Deutsch komt vaak voor bij zwaarder belaste werklampen en verstralers. Superseal is compacter en ziet u veel terug in truck- en trailerinstallaties.

Voor de aansluiting richting een aanhanger of oplegger bestaan daarnaast genormeerde verbindingen. Een bekend voorbeeld is de 7-polige stekker.

Beveilig het circuit met de juiste zekering

Stem de zekering af op het stroomverbruik en de gekozen kabeldoorsnede. De zekering beschermt namelijk in de eerste plaats de bedrading. Een te zware zekering kan ervoor zorgen dat de kabel eerder overbelast raakt dan de beveiliging aanspreekt.

Let daarnaast goed op de kabelroute. Langs chassisrails en dwarsbalken kunnen scherpe randen en trillingen de kabelmantel langzaam beschadigen. Bescherm zulke punten waar nodig extra.

Hoe sluit u 24V verlichting tussen vrachtwagen en oplegger aan?

De trekker heeft een eigen 24 volt installatie. Bij een oplegger moeten voeding en lichtsignalen vervolgens naar het tweede voertuig worden overgedragen. Omdat trekkers en opleggers regelmatig worden gewisseld, gebeurt dat via gestandaardiseerde stekkerverbindingen.

Een veelgebruikte oplossing is de 15-polige aansluiting volgens ISO 12098. Deze draagt verschillende licht- en signaalfuncties over. Daarnaast komen 7-polige N- en S-aansluitingen voor. Welke aansluiting aanwezig is, hangt onder meer af van de uitvoering en leeftijd van het materieel.

De aanwezige stekker bepaalt welke functies tussen trekker en oplegger beschikbaar zijn. De pinbezetting vindt u op onze pagina over de 15-polige stekker volgens ISO 12098.

Belangrijk: deze stekker vormt alleen de koppeling tussen beide voertuigen. De verlichting en bekabeling op de oplegger vormen daarna hun eigen installatie.

Welke eisen gelden voor 24V vrachtwagenverlichting?

24V of 24 volt zegt alleen iets over de voedingsspanning. Het betekent niet automatisch dat een lamp voor gebruik op de openbare weg is goedgekeurd.

Welke eisen gelden, hangt af van de lichtfunctie en de toepassing op het voertuig. Een elektrisch passende lamp kan dus alsnog ongeschikt zijn voor de plek waar u hem wilt monteren.

Bij moderne vrachtwagenverlichting spelen onder andere deze onderwerpen een belangrijke rol:

• ECE R10 heeft betrekking op elektromagnetische compatibiliteit. Dit is relevant voor elektronische apparatuur zoals LED-verlichting met een interne driver.
• ECE R48 behandelt de installatie van verlichting op het voertuig, waaronder montageposities en zichtbaarheid.

Daarnaast gelden per lichtfunctie aanvullende eisen. Achterlichten, verstralers en waarschuwingsverlichting vallen bijvoorbeeld niet allemaal onder dezelfde regels. Meer hierover leest u in ons overzicht van ECE-normen en wetgeving voor voertuigverlichting.

ADR speelt alleen wanneer het voertuig wordt gebruikt voor vervoer waarop deze voorschriften van toepassing zijn. Het is dus geen algemene eis voor iedere vrachtwagen met een 24V verlichtingssysteem. Meer informatie vindt u in ons artikel over ADR-verlichting en regelgeving.

Veelvoorkomende storingen na het aansluiten van 24V LED-verlichting

Werkt de verlichting na montage niet zoals verwacht? Ga dan niet direct uit van een defecte lamp. Problemen ontstaan vaak in de aansluiting, voertuigaansturing of bekabeling.

Lampdetectie en CAN-bus

Moderne vrachtwagens bewaken veel lichtfuncties elektronisch. Het voertuig controleert bijvoorbeeld hoeveel stroom een lamp gebruikt. LED-verlichting verbruikt aanzienlijk minder dan een traditionele gloeilamp.

Daardoor kan een werkende LED-lamp toch als defect worden gezien. U merkt dat bijvoorbeeld aan een foutmelding, versneld knipperende richtingaanwijzers of verlichting die onverwacht wordt uitgeschakeld.

Meer over de oorzaak en mogelijke oplossingen leest u in ons artikel over CAN-bus storingen bij LED-verlichting.

Spanningsverlies en slechte verbindingen

Brandt een lamp zwakker dan normaal of valt deze tijdens het rijden uit? Controleer dan eerst het traject naar de lamp. Een te kleine kabeldoorsnede, slechte massa, gecorrodeerde connector of losse verbinding kan dezelfde klachten veroorzaken als een defect armatuur.

Meet bij twijfel de spanning bij de lamp terwijl het circuit belast wordt. Zo ziet u beter wat er daadwerkelijk bij de verlichting aankomt.

EMC en radiostoring

Ontstaat er ruis op de radio zodra u de verlichting inschakelt? Of verslechtert tegelijkertijd de DAB-, GPS- of boordcommunicatie? Dan kan de elektronica van de LED-driver elektromagnetische storing veroorzaken.

Hoe u zo’n probleem herkent en aanpakt, leest u in ons artikel over radiostoring bij het aanzetten van LED-verlichting.

Plug-and-play maakt aansluiten eenvoudiger

Bij een complete vrachtwagen- of opleggerinstallatie loopt het aantal aansluitingen snel op. Iedere handmatig gemaakte verbinding kost tijd en vormt later een mogelijk storingspunt.

Voorgeassembleerde kabelbomen en plug-and-play sets beperken het aantal losse aansluitingen. Kabels, connectoren en verlichting worden vooraf op elkaar afgestemd. Dat maakt montage overzichtelijker en verkleint de kans op aansluitfouten.

Bij trailers en opleggers wordt deze manier van aansluiten veel toegepast. Meer daarover leest u op onze pagina over 24V trailerverlichting plug-and-play.

Checklist voor het aansluiten van 24V vrachtwagenverlichting

Voor u de verlichting aansluit, is het verstandig om het complete circuit kort na te lopen. Daarmee voorkomt u dat een kleine fout later uren zoekwerk oplevert.

1. Voedingsspanning. Is de lamp geschikt voor 24V of voor een multivoltage bereik waarin 24 volt valt?
2. Lichtfunctie. Is de gekozen lamp bedoeld voor de functie waarvoor u hem wilt gebruiken?
3. Goedkeuring. Heeft het product de juiste markering voor de betreffende toepassing?
4. Stroomverbruik. Hoeveel stroom vraagt het complete circuit?
5. Kabeldoorsnede. Past de kabel bij het stroomverbruik en de totale kabellengte?
6. Massa. Is het massapunt schoon, stevig en vrij van corrosie?
7. Connector. Past de aansluiting bij het bestaande systeem en is deze voldoende beschermd tegen vocht en vuil?
8. Zekering. Is het circuit passend beveiligd voor de gebruikte bekabeling?
9. IP-classificatie. Is de bescherming tegen stof en water geschikt voor de montagepositie?
10. EMC-gedrag. Is het product geschikt voor gebruik met de elektronica in het voertuig? Meer over een gebruikte meetmethode leest u bij CISPR 25.
11. Voertuigaansturing. Herkent de vrachtwagen de LED-verlichting correct of is aanvullende elektronica nodig?
12. Montagepositie. Is de plaatsing toegestaan en blijft de verlichting bereikbaar voor onderhoud?

Veelgestelde vragen over 24V vrachtwagenverlichting aansluiten

Hoe sluit u 24V vrachtwagenverlichting aan?
Controleer eerst of de lamp voor 24V geschikt is. Kies daarna de juiste kabeldoorsnede, connector en zekering. Zorg voor een schone massaverbinding en bescherm de bekabeling tegen vocht, trillingen en scherpe randen. Controleer na montage of de verlichting correct werkt met de voertuigaansturing.

Kan 12V LED-verlichting op een 24 volt vrachtwagen worden aangesloten?
Niet rechtstreeks. Verlichting die uitsluitend voor 12V is ontwikkeld, kan op een 24V systeem beschadigd raken. Gebruik daarom verlichting die voor 24 volt geschikt is of kies een multivoltage uitvoering, bijvoorbeeld 12-24V.

Welke aansluiting wordt gebruikt tussen vrachtwagen en oplegger?
In zwaar transport wordt onder andere de 15-polige aansluiting volgens ISO 12098 gebruikt. Daarnaast komen 7-polige N- en S-aansluitingen voor. Welke aansluiting aanwezig is, bepaalt welke licht- en signaalfuncties tussen trekker en oplegger kunnen worden overgedragen.

Waarom geeft 24V LED-verlichting na het aansluiten een foutmelding?
Een vrachtwagen kan het stroomverbruik van een lichtfunctie elektronisch bewaken. LED-verlichting gebruikt minder stroom dan een traditionele gloeilamp. Daardoor kan het systeem een werkende LED toch als defect herkennen. Dit kan bijvoorbeeld een dashboardmelding of versneld knipperen veroorzaken.

Hulp bij het aansluiten van 24V vrachtwagenverlichting

Een betrouwbare 24 volt installatie begint niet bij de lamp alleen. Bekabeling, connectoren, massa en voertuigaansturing moeten als één systeem samenwerken. Een goed afgestemde opbouw monteert sneller en voorkomt veel zoekwerk wanneer later een storing ontstaat.

Werkt u aan een nieuwe opbouw of wilt u een bestaande installatie verbeteren? Bekijk dan onze kabelbomen voor truck en trailer of leg uw specifieke toepassing voor aan onze technische specialisten.

Word dealer van TRALERT®