De regelgeving voor een led lightbar op een vrachtwagen uitgelegd

Een lightbar (ook wel ledbar genoemd) mag op een vrachtwagen op de openbare weg worden gebruikt wanneer de gebruikte lichtfunctie correct is goedgekeurd, de installatie en schakeling aan de toepasselijke voorschriften voldoen en het gebruik volgens de nationale regels is toegestaan. Een E-keurmerk of ECE R10-goedkeuring alleen is niet voldoende. Voor gebruik als extra grootlicht zijn onder meer de functiegoedkeuring, het aantal lichtunits en de totale referentiewaarde bepalend.

Wanneer is een lightbar op een vrachtwagen legaal?

Of een lightbar legaal op een vrachtwagen kan worden gebruikt, wordt op drie niveaus beoordeeld:

1. Productgoedkeuring: is de lightbar goedgekeurd voor de functie waarvoor u hem wilt gebruiken, bijvoorbeeld als extra grootlicht?
2. Installatie: kloppen het aantal lichtunits, de montage, schakeling en gezamenlijke lichtsterkte?
3. Gebruik: mag deze lichtfunctie in het betreffende land en de betreffende situatie worden gevoerd?

Een goedgekeurde lightbar kan door een verkeerde montage of aansluiting alsnog niet zijn toegestaan. Andersom mag een lamp zonder passende functiegoedkeuring niet als rijverlichting op de openbare weg worden gebruikt.

Is een E-keurmerk voldoende?

Nee. Een E-markering laat zien dat voor het product of een bepaalde functie een typegoedkeuring is afgegeven. De markering zegt zonder de bijbehorende reglement- en functieaanduidingen niet waarvoor de lightbar is goedgekeurd.

Controleer daarom altijd:

• welk UN- of ECE-reglement bij de markering hoort;
• voor welke lichtfunctie de goedkeuring geldt;
• welk referentiegetal bij de grootlichtfunctie staat;
• of alle gebruikte functies afzonderlijk zijn goedgekeurd.

In onze uitleg over het E-keurmerk op voertuigverlichting leest u hoe u deze markeringen herkent.

Welke ECE-goedkeuring heeft een lightbar nodig?

De benodigde goedkeuring hangt af van de functie van de lightbar. Bij multifunctionele LED bars moet iedere gebruikte functie afzonderlijk worden beoordeeld.

Functie of onderdeel	Relevant reglement
Extra grootlicht	UN R149
Dagrijlicht of positielicht	UN R148
Amber waarschuwingslicht	UN R65
Elektromagnetische compatibiliteit	UN R10
Installatie op het voertuig	UN R48

Wilt u de lightbar als extra grootlicht gebruiken, dan moet deze functie volgens ECE R149 of een nog geldige voorganger daarvan zijn goedgekeurd. UN R48 bevat vervolgens de voorschriften voor de installatie en schakeling op het voertuig.

Waarom is ECE R10 niet voldoende?

ECE R10 heeft betrekking op de elektromagnetische compatibiliteit van het product. De goedkeuring zegt niet dat de lichtbundel als grootlicht, dagrijlicht of andere lichtfunctie is goedgekeurd.

Een lightbar met alleen een R10-markering mag daarom niet als extra grootlicht op de openbare weg worden gebruikt. Daarvoor is een passende functiegoedkeuring nodig, zoals ECE R149.

Hoeveel extra grootlicht mag een vrachtwagen hebben?

UN R48 gaat in beginsel uit van twee of vier grootlichtunits. Op zware vrachtwagens van categorie N3 mogen twee extra grootlichtunits worden geïnstalleerd. Er mogen daarbij niet meer dan twee paren gelijktijdig branden.

Deze extra mogelijkheid geldt specifiek voor categorie N3 en niet automatisch voor iedere vrachtwagen. Welke regels precies op een voertuig van toepassing zijn, hangt ook af van de wijzigingsreeks waarop het voertuig is goedgekeurd.

Een fysieke lightbar kan goedkeuringstechnisch uit één of meerdere grootlichtunits bestaan. Het aantal LED’s of reflectoren is daarbij niet bepalend. Controleer in de typegoedkeuringsdocumentatie hoeveel goedgekeurde lichtunits de specifieke lightbar vertegenwoordigt.

Hoe werkt het referentiegetal?

Een goedgekeurde grootlichtunit heeft een referentiegetal dat de relatieve bijdrage aan de totale lichtsterkte aangeeft. De som van alle grootlichtfuncties die gelijktijdig kunnen worden ingeschakeld, mag niet hoger zijn dan 100. De originele koplampen van de vrachtwagen tellen hierin mee.

Rekenvoorbeeld: de twee originele koplampen hebben ieder een referentiegetal van 17,5. Samen is dat 35. Wanneer een lightbar met referentiegetal 50 gelijktijdig kan worden ingeschakeld, komt het totaal op 85. Deze configuratie blijft onder de grens van 100.

Wordt een tweede lightbar met referentiegetal 50 zo aangesloten dat deze eveneens gelijktijdig kan worden ingeschakeld, dan bedraagt het totaal 135. Deze configuratie voldoet niet, ook wanneer alle lampen afzonderlijk zijn goedgekeurd.

Meer hierover leest u in onze uitleg over het referentiegetal van voertuigverlichting.

Mag een lightbar als werklamp worden gebruikt?

Een lightbar zonder goedkeuring voor grootlicht kan mogelijk als werkverlichting worden gebruikt, maar niet als rijverlichting op de openbare weg. Sluit werkverlichting bij voorkeur afzonderlijk aan, zodat deze niet onbedoeld met de normale rijverlichting kan worden ingeschakeld.

Of een niet-goedgekeurde lightbar gemonteerd, afgedekt of losgekoppeld op het voertuig aanwezig mag blijven, wordt mede bepaald door nationale voertuig- en keuringsregels. Alleen uitschakelen betekent daarom niet automatisch dat de montage in ieder Europees land wordt geaccepteerd.

Gelden dezelfde regels in heel Europa?

UN-reglementen harmoniseren de productgoedkeuring en installatie van voertuigverlichting. Een UN-typegoedkeuring wordt wederzijds erkend door landen die het betreffende reglement onder de 1958 Agreement toepassen.

De nationale regels voor gebruik, periodieke keuring en handhaving kunnen echter verschillen. Dit is vooral relevant bij werkverlichting, amber waarschuwingslicht en verlichting die is gemonteerd maar niet wordt gebruikt. Bij internationaal ingezette vrachtwagens moet daarom ook rekening worden gehouden met de regels van de landen waarin het voertuig rijdt.

Een breder overzicht vindt u in onze gids over de regels voor vrachtwagen- en opleggerverlichting.

Lightbar controleren vóór montage

1. Bepaal of de lightbar wordt gebruikt als grootlicht, positielicht, flitser of werklamp.
2. Controleer de goedkeuring en functieaanduiding van iedere gebruikte functie.
3. Controleer hoeveel goedgekeurde grootlichtunits de lightbar vertegenwoordigt.
4. Noteer het referentiegetal van de lightbar en de originele koplampen.
5. Bereken welke grootlichtfuncties gelijktijdig kunnen worden ingeschakeld.
6. Controleer of de gezamenlijke referentiewaarde maximaal 100 bedraagt.
7. Controleer de voertuigcategorie en de toepasselijke installatievoorschriften.
8. Controleer of de grootlichtfunctie wit licht uitstraalt.

Wilt u vervolgens bepalen welk model bij uw voertuig en toepassing past? Gebruik dan onze LED lightbar-keuzegids.

Veelgestelde vragen over lightbarregelgeving

Mag een LED bar op een vrachtwagen op de openbare weg?

Ja, mits de gebruikte lichtfunctie correct is goedgekeurd, de installatie en schakeling aan de toepasselijke voorschriften voldoen en de nationale gebruiksregels het gebruik toestaan.

Is een E-keur op een lightbar voldoende?

Nee. Controleer altijd voor welke functie en volgens welk reglement de goedkeuring is afgegeven. Een ECE R10-goedkeuring is bijvoorbeeld geen goedkeuring voor gebruik als grootlicht.

Hoeveel extra verstralers mogen op een N3-vrachtwagen?

Op een voertuig van categorie N3 mogen twee extra grootlichtunits worden geïnstalleerd. Er mogen maximaal twee paren gelijktijdig branden en de totale referentiewaarde mag niet hoger zijn dan 100.

Mag een lightbar met alleen ECE R10 als werklamp worden gebruikt?

Mogelijk wel, maar niet als rijverlichting op de openbare weg. De montage en het gebruik als werkverlichting moeten daarnaast voldoen aan de nationale regels die op het voertuig en de situatie van toepassing zijn.

ECE-goedgekeurde LED bars voor vrachtwagens

TRALERT® levert LED bars met productspecificaties en goedkeuringsinformatie. Daarmee kunt u controleren voor welke functies een uitvoering is goedgekeurd, welk referentiegetal van toepassing is en welke gegevens nodig zijn voor de voertuigconfiguratie.

Bekijk bijvoorbeeld de Nemesis Series LED bars of onze complete oplossingen voor vrachtwagenverlichting.